Inleiding
Vandaag wil ik graag inhaken op de preek van vorige week. Hubert sprak over Mozes en Jozua en las de tekst over de aanstelling van Jozua als de nieuwe leider van Israël als een soort afsluiting van zijn preek.
En ik wil deze tekst vandaag oppakken en er met jullie over nadenken (Jozua 1:1-9; NL):
Jozua als persoon
We hebben vorige week al veel over Jozua gehoord.Hij was Mozes' dienaar. Vandaag zouden we misschien eerder zeggen dat hij Mozes' assistent en leerling was. Hij was aanwezig bij vele wonderen, hij was persoonlijk aanwezig bij vele ontmoetingen van Mozes met God.
Jozua was op de berg met Mozes toen hij de 10 geboden ontving (Exodus 24:13).
En hij was ook een van de verspieders die het nieuwe land verkenden en een van de twee die ervan overtuigd waren dat het met Gods hulp geen probleem zou zijn om dit nieuwe land te veroveren.
En zelfs tijdens de moeilijke tijd van zwerven in de woestijn was hij altijd aan Mozes' zijde en aanwezig bij alle belangrijke gebeurtenissen.
Je zou kunnen zeggen dat zijn leven tot nu toe een intensieve training en goede voorbereiding is geweest op zijn nieuwe taak als Mozes' opvolger.
En daarom roept God hem nu (Jozua 1:1-3a; NL):
En nu wil ik met jullie in detail kijken naar wat God had beloofd en wat het met ons vandaag te maken heeft.
Het nieuwe land
(Jozua 1, 3b-4; NL)
Hier wordt een nieuw land beloofd.
Hubert zei afgelopen zondag al dat het militaire aspect van het landjepik hem stoort, en ik denk er net zo over. Ik denk dat we allemaal oorlog verkeerd vinden.
Maar de gebeurtenissen in het Oude Testament dienen als een beeld voor ons vandaag en, helaas, oorlog heeft altijd bestaan en bestaat nog steeds en dus begrijpen we dit beeld vandaag nog steeds, zelfs als we oorlog fundamenteel afwijzen.
Het nieuwe land is geen geschenk, het moet veroverd worden. Het is een goed land en het is het waard om risico's te nemen en offers te brengen om het te veroveren.
En dit land biedt alles wat je nodig hebt en nog veel meer.
En je hoeft dit land niet helemaal te veroveren voordat je ervan kunt genieten. Zelfs er delen van hebben is geweldig.
Dus wat symboliseert dit land Kanaän voor ons?
Ik denk dat je dit beeld op twee niveaus kunt toepassen.
Het eerste niveau is ons leven als christen. Uiteindelijk is het als een nieuw land dat je je hele leven moet veroveren.
Het is natuurlijk erg kortzichtig om alleen te focussen op "veroveren", want dat klinkt te veel als persoonlijke prestatie en arbeid.
In vers 5 van de tekst die we aan het begin lazen, staat ook:
Met andere woorden: Je hebt misschien een moeilijke taak, maar ik zal alle obstakels zo klein maken dat je ze kunt overwinnen, zodat ze niet meer zo moeilijk zijn.
Een soortgelijke passage vinden we in de brief aan de Filippenzen (Filippenzen 2, 12b.13; NL):
Of in ouder Duits, maar misschien nog duidelijker (Filippenzen 2:12b.13; LUT):
Dus eerst komt de onmogelijke eis, en dan komt de belofte dat God ons zal veranderen zodat het onmogelijke mogelijk wordt.
En als we ons christelijke leven vergelijken met de verovering van het nieuwe land, dan vinden we veel parallellen.
Er is weerstand. Dit varieert van innerlijke koppigheid tot vijandigheid van de mensen om ons heen.
In Galaten 5:22b.23a vinden we een opsomming van waar ons leven uit zou moeten bestaan (Galaten 5:22b.23a; NL):
Dat zullen we nooit goed krijgen. Natuurlijk niet, en daarom zegt de brief aan de Galaten niet dat we dit moeten bereiken, maar dat deze eigenschappen de vrucht van de Heilige Geest zijn.
Maar deze eigenschappen zijn juist het nieuwe land. Ons christelijke leven moet precies hieruit bestaan en het uitstralen.
Een paar dagen geleden woonde ik een specialistische lezing bij over het onderwerp "Onder vuur - succesvol onderhandelen in een noodtoestand". Daar werden onder andere deëscalatiestrategieën voor moeilijke onderhandelingen gepresenteerd.
Ik realiseerde me dat ik niet altijd wil de-escaleren. Soms wil ik ook herrie schoppen. Dat is waarschijnlijk verkeerd, maar het is waar.
Het is niet genoeg om te leren wat en hoe je je leven kunt veranderen, je moet ook de wil en de kracht van de Heilige Geest krijgen.
En zo kun je ook weerstand van buitenaf aanpakken, door vriendelijkheid, goedheid, zachtmoedigheid en zelfbeheersing. Dit betekent niet dat je altijd aan iedereen toegeeft, je kunt vriendelijk maar ook streng zijn, maar je hebt altijd een positieve houding ten opzichte van je naaste, zelfs als die vijandig tegenover je staat.
Er is ook andere weerstand. Hoe gaan we ermee om als we tegenslag en ziekte tegenkomen in een goed land?
Dit is altijd moeilijk te beantwoorden, maar we kunnen er zeker van zijn dat Jezus er altijd is. Ook Jozua heeft van God de belofte gekregen: "Ik zal je nooit verlaten noch in de steek laten."
En wat meer is:
We zijn niet alleen
Jozua moest het volk leiden. Elke Israëliet alleen zou er nooit in geslaagd zijn om het nieuwe land te veroveren.
Het is mij niet helemaal duidelijk hoe dit aspect van het verhaal vandaag de dag op onze gemeenschap kan worden toegepast. Aan de ene kant kan elk individu hier zich identificeren met Jozua; aan de andere kant kun je ook het hele volk vergelijken met de kerk. Beide benaderingen zijn zinvol.
Dan kun je Jozua en zijn team, dat wel bestond, vergelijken met het leiderschap van de kerk. Aan de andere kant had Jozua een soort exclusieve verbinding met God en vandaag de dag heeft elke christen een directe lijn met God door de Heilige Geest, die hij bij zijn bekering heeft ontvangen. Het plaatje klopt dus niet echt.
Maar in elk geval reizen we samen en helpen we elkaar om met moeilijkheden om te gaan. In de verzen na onze Bijbelpassage, in Jozua 1:12-18, worden twee en een halve Israëlitische stam in het bijzonder genoemd, die al tevreden waren met hun land aan de oostkant van de Jordaan. Ze hadden al wat ze wilden.
Ze hadden kunnen zeggen: we hebben het hier goed, veel plezier, ga zelf maar naar het nieuwe land. Maar dat deden ze niet. Jozua geeft hen de volgende instructies, waar ze zonder voorbehoud mee instemmen (Jozua 1:14-17; NL):
Samen reizen is hier het motto.
Het woord van God
(Jozua 1, 7.8; NL)
Dit is waar Gods wetten om de hoek komen kijken. Je moet altijd een beetje voorzichtig zijn met het woord "wet". Ik geloof wel dat Gods wetten in het Oude Testament de Bijbel voor ons vandaag symboliseren, maar de Bijbel is geen wetboek, sterker nog, slechts een klein deel van de Bijbel bevat wetten en geboden.
Als je de twee verzen van zojuist op ons vandaag toepast, dan betekent dit dat we gewetensvol met de Bijbel moeten omgaan, dat we hem serieus moeten nemen, dat we hem moeten geloven. We moeten erover nadenken en wat we daarin lezen in ons leven in praktijk brengen. En het houdt ook in dat we gehoorzamen aan wat de Heilige Geest ons vanuit de Bijbel duidelijk heeft gemaakt.
Ik geloof dat je succesvol zult zijn als je zo'n leven met de Bijbel leidt, maar succes kan er anders uitzien dan we ons voorstellen.
En ik wil nog een ander aspect van de Bijbel noemen.
Ik zei al eerder dat ik twee niveaus zie als ik de verovering van het nieuwe land aan ons overdraag.
Het eerste niveau, en voor mij het belangrijkste niveau, is het leven als christen.
Het tweede niveau van overdracht voor mij is de verovering van de Bijbel, voor mij als christen.
Natuurlijk zijn veel passages in de Bijbel niet gemakkelijk te begrijpen, en je kunt het leven leiden van een wachtwoordchristen, waarbij je alleen het wachtwoord leest en verder weinig van de Bijbel afweet.
Je hoeft geen theoloog te worden of Grieks of Hebreeuws te leren, maar het is heel zinvol om regelmatig passages in de Bijbel te lezen, erover na te denken en erover te bidden. Dit is de enige manier om dit goede land voor jezelf te veroveren.
Ik wil ook graag dat mijn preken mensen motiveren om de Bijbel te lezen. Misschien kun je thuis verder lezen in het boek Jozua en alles bekijken wat er gebeurt tijdens de verovering van het land.
Een passage uit het boek Handelingen (Handelingen 17:10-12; NL) komt altijd in me op als ik aan deze Bijbelse verovering denk:
In deze passage hebben we Duitsers altijd eerst de waarheid voor ogen. Je controleert of het waar is.
Dat is zeker een van de hoofdpunten van dit verhaal, maar ik denk niet dat het de hele waarheid weergeeft.
Het impliceert ook dat je zelf de waarheid moet ontdekken. Het is niet genoeg als iemand anders je de waarheid vertelt, zelfs als die geloofwaardig is.
Niemand vindt het leuk als iemand anders hem of haar de wereld uitlegt. Ik heb gemerkt dat oudere broers en zussen de neiging hebben om de wereld uit te leggen aan hun jongere broers en zussen. Niet alle oudere broers en zussen doen dit natuurlijk, maar ze ontkennen het allemaal.
Ze willen het zelf ontdekken, zelf onderzoeken, zelf beseffen en zelf begrijpen.
We weten niet hoe sympathiek Paulus en Silas daar in Berea aankwamen, maar ze waren blijkbaar zo geloofwaardig dat deze eerste vonk bij de Joden in Berea oversloeg, zodat ze zelf op onderzoek uit gingen.
Dat is wat ik graag zou willen zien in onze tijd: mensen uit hun filterbubbels trekken zodat ze geïnspireerd worden om met Jezus Christus en de Bijbel aan de slag te gaan en de waarheid te ontdekken.
Het woord "verslaafd" deed me aarzelen omdat het een metafoor is van drugsverslaving en de beschuldiging is in het verleden al geuit dat religie opium voor het volk is.
Maar het gaat niet over het vertroebelen van de geest, het gaat over het openen ervan, het gebruiken om uit te vinden wat waar is.
Er zijn zoveel mensen die denken dat ze alles al weten en afwijzend zijn. Dit kan veroorzaakt worden door slechte ervaringen, maar het kan ook de behaaglijkheid van de comfortzone zijn, het kan van alles zijn.
Deze Joden in Beroea verlieten hun filterbubbel, hun comfortzone, en deden hun eigen onderzoek, dachten zelf na.
En dat was niet zonder risico, want veel Joden stonden zeer vijandig tegenover het evangelie.
Deze valse comfortzone kan ook bestaan onder christenen. Ik heb het altijd zo gezien, ik wil het niet als excuus aanvoeren, ik wil me niet bezighouden met andere gezichtspunten.
Wees sterk en moedig
Laten we naar het laatste vers van onze tekst gaan (Jozua 1:9, NL):
"Wees sterk en moedig", deze uitspraak kwam drie keer voor in de passage, misschien is het je opgevallen.
Kun je dat wel bevelen?
Wat betekent sterk en moedig eigenlijk?
In het Hebreeuws heeft het woord dat hier gebruikt wordt voor "sterk" ook de betekenis "herstellen", "versterken", "vasthouden", "grijpen", "verharden", "stalen" en "aanmoedigen".
"Moedig" bevat de betekenissen "moedig", "dapper", "durf", "versterken", "harden", "staal". Beide woorden overlappen elkaar zelfs een beetje in hun betekenis.
Omdat ik geen Hebreeuws spreek, kan ik de context van de zin hier niet echt beoordelen, maar ik heb een programma gekocht waarmee ik woordgebruikanalyses kan doen, d.w.z. waar dit woord in de Bijbel wordt gebruikt en in welke vertaling.
Als ik hier nu door de rijen zou lopen en persoonlijk tegen iedereen "Wees sterk en moedig" zou zeggen, zouden de meeste mensen waarschijnlijk diep ademhalen en zou ik zelf hetzelfde voelen.
Je kunt alleen sterk en moedig zijn als daar een basis voor is en dat staat ook in het vers: "Want Ik, de Heer uw God, ben met u, waar u ook gaat."
We stellen kracht en moed soms gelijk aan succes, maar dat is niet hetzelfde. Kracht en moed betekenen eerder dat je op weg gaat, dat je begint, dat je durft.
We zullen altijd weer bang zijn.
In Johannes 16:33, LUT, bevestigt Jezus Christus dit:
In plaats van "vrees" schrijven andere vertalingen "beproeving", "hard", "druk", en vertalen het overeenkomstige woord als "moed" in plaats van "vertrouwen".
Laat ik de vertaling van Luther en de Elberfelder vertaling door elkaar halen:
"In de wereld ben je bang; maar wees vol goede moed, Ik heb de wereld overwonnen."
Dus wees sterk en moedig en wees niet bang, Jezus is bij je waar je ook gaat.
Samenvatting
Ik kom aan het einde:
- Jozua is een leven lang getraind en voorbereid op zijn taak.
- God bevestigt zijn beloften.
- Het nieuwe land als symbool voor een leven als christen: Moeilijk, maar God maakt de hindernissen klein. Hij verandert ons (vrucht van de Geest) om innerlijke en uiterlijke weerstand te overwinnen. God zal ons nooit verlaten of opgeven.
- We hoeven het nieuwe land niet alleen te veroveren. We reizen samen.
- Het nieuwe land symboliseert ook de verovering van de Bijbel voor ons. Laten we onze comfortzone verlaten en ons opnieuw met de Bijbel bezighouden en bidden dat anderen hetzelfde zullen doen.
- Wees sterk en moedig en wees niet bang, want Jezus Christus is bij je waar je ook gaat.