Inleiding
We horen nu al een paar weken over leiderschap en een vergelijking van vorige week achtervolgt me een beetje.
Het voorbeeld van een bouwplan voor een kast werd vergeleken met het bouwen van de kerk. We vinden in de Bijbel hoe we een kerk moeten bouwen en als je de Bijbel niet volgt, dan komt er niets terecht van het bouwen van een kerk. Tot zover gaat het goed.
We hebben dit waarschijnlijk al vaak gehoord en het is goed dat we er steeds weer op gewezen worden. De Bijbel is een leidraad voor ons leven en ook een leidraad voor hoe de kerk verder moet.
Wat ik soms spannend vind aan zulke beelden is waar het beeld zijn grenzen bereikt. Elk beeld, elke vergelijking loopt op een gegeven moment tegen zijn grenzen aan, hoe meer je in detail gaat, hoe meer het hapert. Dat is heel normaal, dat weten we.
Op dit moment denken we na over leiderschap en over hoe een toekomstig kerkleiderschap eruit zou kunnen zien. En ik wil graag even stilstaan bij het beeld van het bouwplan.
(1e dia): We bouwen een kast
Ik zocht op internet naar een soort kastbouwtekening en kwam de Ikea-kast "PAX" tegen. In het Latijn betekent "Pax" "vrede", dus het past op de een of andere manier ook in de kerkdienst.
We hebben hier vrij gedetailleerde instructies en als je die volgt, krijg je het meestal voor elkaar. Meestal zit het benodigde gereedschap, de inbussleutel, er ook bij. Ik heb dit een paar keer gedaan en op één keer na was het probleemloos. Die ene keer wilde ik een kast met een glazen deur in elkaar zetten en de glazen deur versplinterde door de spanning en het regende ronde glassplinters op mij - gelukkig was het veiligheidsglas. Ik klaagde erover en kreeg een nieuwe kast en daarmee werkte de montage. Natuurlijk is er geen garantie dat zo'n montage altijd volgens plan werkt, maar als je niet te dom handelt, werkt het meestal wel.
Ik houd me altijd precies aan het plan. Ik heb er tenslotte voor betaald en ik wil het gebruiken. En bovendien voel ik me niet geschonden in mijn mannelijkheid als een stuk papier me vertelt wat ik moet doen.
Ik weet niet of er echt zulke mensen zijn die dingen kopen en in elkaar zetten volgens het motto "Ik heb geen instructies nodig!" dingen kopen en in elkaar zetten, maar we kennen natuurlijk de clichés.
Maar laten we terugkeren naar het oorspronkelijke beeld. We vinden zo'n precies plan van aanpak, met een quasi garantie op succes, niet in de Bijbel, noch voor ons leven, noch voor de kerk. Hier kunnen we duidelijk zien dat het beeld zijn grenzen heeft.
Er is geen exact bouw- en procesplan dat op het nieuwe kerkleiderschap wacht (schroef hier, plug daar) en er is ook geen inbussleutel die op alle situaties past.
Als langdurig lid van de kerkleiding zou je geneigd kunnen zijn om uit te roepen: Integendeel. Het lijkt vaak meer op wat Saul meemaakte toen hij als koning werd geïnstalleerd. Saul was, voordat hij veranderde en David in beeld kwam, door God geroepen om koning van Israël te worden. De profeet Samuël zalft hem en kondigt enkele tekenen voor Saul aan en dan volgt de eerste instructie over hoe Saul zijn koningschap, zijn leiderschap als het ware, moet uitoefenen (1 Samuël 10:7; NEÜ):
Ik denk dat daar veel waarheid in zit, maar dat is natuurlijk maar één aspect.
Ik wil graag de vergelijking met het bouwen van een kast omdraaien en jullie vertellen over een van mijn volgende projecten.
We bouwen een schuur
(Laat dia 2 tot 5 zien en leg uit)
Is dit realistisch? Heb ik een exact plan nodig, zoals voor een IKEA-kast? Kan ik zoiets wel doen?
Eigenlijk heb ik op de academie "YouTube" bestudeerd en gekeken: Hoe doen anderen het?
Kan ik het überhaupt?
Ik doe dit vaak voor activiteiten waar ik weinig vanaf weet: onderzoek doen op internet, YouTube filmpjes bekijken, etc., ook om een gevoel te krijgen of het realistisch is om het zelf te doen.
Helaas staat er geen boek in de Bijbel "Uit het dagelijks leven van een lid van een leidinggevende kring". Natuurlijk vinden we wel beschrijvingen van hoe je met bepaalde situaties om kunt en moet gaan.
Zo vinden we bijvoorbeeld aanwijzingen in de Bijbel dat je niet alles zelf moet doen, maar zoals Mozes moet luisteren naar het advies van zijn schoonvader Jethro in Exodus 18:14-27 en taken moet delegeren, gewoon anderen moet vertrouwen om iets te doen.
Of Petrus, die na de tafelgemeenschap met de Romeinen in Handelingen 10 moest reageren op verwijten van bekrompen Joodse vrienden en dat op zo'n zakelijke manier deed dat de horizon van deze vrienden werd verbreed en zij hun bekrompenheid opzij konden zetten.
Handelingen 11, 4;
Hoeveel conflicten konden hiermee vermeden worden! Zeker niet allemaal, want als er te veel menselijke interactie is, helpt zelfs objectiviteit vaak niet, of nog vaker is men zelf niet meer objectief.
Er zijn nog veel meer voorbeelden.
En dan zijn er natuurlijk nog de kwaliteiten die iemand van het leiderschap zou moeten hebben, die vorige week uit Titus 1 werden voorgelezen. Natuurlijk is niemand zo perfect. Het is natuurlijk wel handig om je eigen beperkingen en zwakheden een beetje te kennen. En in leiderschap ben je ook een team. Het is geen koninkrijk waar één persoon alles beslist en de anderen geluk moeten hebben dat deze persoon geen incompetente dwaas is.
Het is een team waar mensen elkaar aanvullen, waar ze elkaar aanmoedigen en vooruit duwen. En de kans is groot dat waar een van ons grotere problemen heeft, een ander misschien wat verder is, en zo vullen we elkaar aan.
Maar laten we terugkeren naar de loods. De eerste vraag blijft: kan ik het überhaupt?
Na wat ik tijdens mijn studie op YouTube heb gezien, ben ik vol goede moed. Ik heb al veel projecten op deze manier gerealiseerd en de meeste daarvan zijn niet slecht afgelopen.
Laten we naar de volgende vraag gaan:
Voor wie doe ik dit?
Waarom zou ik zo'n schuur neerzetten?
Het zou jammer zijn voor het hout. Dat is een vreemde rechtvaardiging, in de trant van: het heeft weinig zin, maar ik wil niets weggooien.
Voor alle nobele motieven zoals duurzaamheid, niets verspillen, etc. moet het wel een echt doel hebben. Ik kan de schuur daar goed gebruiken.
Deze vraag deed me denken aan een woord uit mijn vak, het woord "scope". Ik heb dat zo vaak alleen in het Engels gebruikt dat ik de Duitse vertaling moest opzoeken. En het wordt vertaald als "scope", "Geltungsbereich", "Anwendungsbereich".
Een schuur die ik bijvoorbeeld wil verhuren of zelfs verkopen, stelt heel andere eisen dan zo'n ding voor mij alleen in mijn tuin.
Dezelfde vraag geldt natuurlijk voor onze gemeenschap. Welke reikwijdte heeft onze gemeenschap of zou onze gemeenschap moeten hebben? Welke reikwijdte? Het is natuurlijk een klassieke vraag die christenen zichzelf steeds opnieuw moeten stellen. De ouderen zullen zich misschien herinneren dat Herbert Szcepan, toen hij eind jaren 80 een paar evenementen bij ons deed, de volgende vraag stelde: Gemeenschap, een reddingsteam of een clubhuis? Waarvoor zijn we hier?
Hoe kunnen we de drie grote, even belangrijke thema's "gemeenschap", "evangelisatie" en "diakonia" beleven en uitvoeren?
Dit wordt een belangrijk onderwerp voor het nieuwe leiderschap. Misschien moeten er meer rubrieken komen voor de thema's van de toekomst.
OK, terug naar het schuurtje. De reikwijdte van mijn schuurtje is duidelijk. Het is alleen voor ons intern.
Hoe begin ik?
Ter voorbereiding maak ik natuurlijk eerst de ruimte vrij. Maar daarna begin ik met puntfunderingen. Deze KG-buizen liggen al jaren bij mij thuis en ze hebben ook hun eigenaardigheden, dus je kunt ze waarschijnlijk toch alleen maar voor dit soort dingen gebruiken.
Ja, de fundering... Het woord "fundamentalist" is iets heel slechts gaan betekenen, zoiets als: een betonnen kop die niet wil leren en die over lijken gaat.
Maar het fundament van het eigen leven en het fundament van de gemeenschap is belangrijk, net zoals de schuur ook een soort fundament nodig heeft.
Hoe diep en hoe men dat precies doet is hier niet zo belangrijk. Ik zag in een video iemand die holle betonblokken begroef en er hoeken op deuvelde. Als het op gegroeide grond is, kan het zelfs werken. Het hangt gewoon af van de ondergrond. In een aardbevingsgebied kan zelfs vaste grond scheuren.
We hoeven niet vanaf nul te beginnen met de gemeenschap. We hebben mensen, we hebben ook een gebouw, maar de mensen zijn natuurlijk belangrijker.
Tijdens de voorbereiding had ik erover nagedacht of de vergelijking van het schuurtje met het gemeenschapsgebouw misschien zelfs beledigend over zou komen. Het schuurtje is gebouwd van oud sloophout en een verwelkte KG-pijp, en onze gemeenschap is gebouwd van ... ons.
Wij zijn ook, de meesten van ons, niet zo heel nieuw meer, maar ieder van ons is, vergeleken met een dom oud bord, uniek, belangrijk, waardevol, geliefd door God. En we zijn ook niet vervangbaar, zoals die planken. Als er eentje weggaat, is het een gemis. Als er één komt, is hij een verrijking.
Wie kan ik vertrouwen?
Tot nu toe heb ik mezelf geen enkele vraag gesteld over het bouwen van deze schuur.
Ik heb er veel video's over bekeken om inspiratie op te doen. Maar hoe weet ik dat een video niet nep is? Of dat de auteur van de video eigenlijk een prutser is, maar door geluk geslaagd is met zijn video? Dat kan ook het geval zijn.
Dat leidt tot de vraag: Wie kan ik vertrouwen?
Met de schuur benader je het vanuit verschillende oogpunten. Ik ben geen vakman, maar ik heb al wel het een en ander gebouwd. Daarvoor kun je je meestal wel oriënteren op de meerderheid. Natuurlijk werkt het niet altijd, maar meestal past het wel. Dan kun je nadenken over de intentie van de video-auteurs. De meesten willen meer kijkers en hebben daarom waarschijnlijk een bepaalde eis voor kwaliteit. Het is erg onwaarschijnlijk dat iemand zulke video's maakt om de kijkers opzettelijk te belazeren. Want dan zouden minder mensen de volgende video's bekijken.
Het komt dus vaak neer op gezond verstand, wat niet altijd het slechtste beslissingscriterium is.
Bij het opbouwen van een gemeenschap is het moeilijker. Gezond verstand heeft hier zeker zijn plaats, maar hier zijn we weer terug bij het begin, dat de Bijbel, Gods Woord, natuurlijk de belangrijke informatie heeft over gemeenteopbouw en dat we daar altijd naar terug moeten grijpen.
Psalm 127, 1; NL zegt heel treffend:
Gezond verstand is vaak nuttig, maar het is niet genoeg voor het bouwen van een kerk. God moet werken, anders is dit alles zinloos.
In Handelingen 4 staat een gebed dat de gemeente in Jeruzalem samen bad nadat de apostelen Petrus en Johannes waren vrijgelaten op voorwaarde dat ze niet meer in het openbaar over Jezus zouden spreken (Handelingen 4:23-31; NL):
Ze maakten zich hier voor het eerst weer bewust van de grootheid en almacht van God. En bovendien leefden ze in een vijandige omgeving. Dat is ons tot nu toe bespaard gebleven.
En dan hebben we hier de twee pijlers van het christen-zijn: goed nieuws en genezende kracht, verkondiging en diakonia. En daarvoor hebben we moed en Gods kracht nodig. Hoe we dit vandaag in praktijk brengen in onze stad is een taak die elke gemeente voor haar eigen tijd moet vinden. Methodes van 20 jaar geleden kunnen vandaag contraproductief zijn.
Dit is zeker een spannende taak voor de nieuwe kerkleiding. Maar ik weet zeker dat Jezus Christus ons hierbij zal helpen en leiden.
Na dit gebed schudde het gebouw, een symbool dat de kerk door God werd bewogen. Maar het hangt af van de mensen. Ze werden vervuld met de Heilige Geest en werden moedig. Ze hadden het nooit in hun eigen kracht kunnen doen, net zoals wij het niet in onze eigen kracht kunnen doen. En God wil ons kracht en moed geven om dat te doen.
Want als de Heer het huis niet bouwt, is het werk van de bouwers tevergeefs.
Samenvatting
Ik vat samen:
- De Bijbel bevat de belangrijke en essentiële informatie voor kerkopbouw. Maar er is geen gedetailleerd plan voor het bouwen en leiden van de kerk.
- Soms kun je alleen maar doen wat in je opkomt en vertrouwen op God.
- Kerkleiderschap: Kan ik het überhaupt? Men vindt hulp in de Bijbel voor moeilijke situaties en men vult elkaar aan in het team.
- Kerk, voor wie? De vraag naar "reikwijdte" in de stad: Dit is een van de belangrijke vragen voor het nieuwe kerkleiderschap.
- Hoe te beginnen, de vraag over het fundament. Het fundament van de kerk is natuurlijk Jezus Christus en de Bijbel en wij, de mensen, zijn het bouwmateriaal. Hier is de vergelijking met de schuur bijzonder misleidend, want in tegenstelling tot vervangbare oude planken is ieder van ons uniek, belangrijk, waardevol en geliefd door God. Als er één weggaat, ontbreekt hij. Als er één komt, is hij een verrijking.
- Wie is te vertrouwen? Uiteindelijk alleen God, want als God het huis niet bouwt, is het werk van de bouwers tevergeefs. Laten we bidden voor moed om te verkondigen en voor de helende kracht van God.