Meningsverschillen, hoe ga je daarmee om?

Meningsverschillen? Is er een weg voorbij de echokamer en de shitstorm? Een positief voorbeeld uit de Bijbel...

Aanbiddingsdienst, , , Kreuzkirche Leichlingen, meer...

automatisch vertaald

Inleiding

Eén ding houdt me al heel lang bezig: hoe om te gaan met meningsverschillen. Ik vind het bijzonder interessant om forumberichten van lezers op nieuwsportalen te lezen, vooral over controversiële onderwerpen zoals het coronavirus. Eén ding valt op: Iedereen weet altijd precies wat er aan de hand is en vaak genoeg zijn degenen die er anders over denken idioten.

Het is zeer zelden geschreven: Ik weet eigenlijk niet precies wat er aan de hand is en ben daarom voorzichtig met mijn oordelen. Nee, bijna iedereen spuit zijn absolute waarheid. Vooral de lezerscolumns van Welt-Online zijn indrukwekkend. Dat is vaak genoeg een compleet andere wereld voor mij.

Ik vind dat verontrustend. Ik heb ook mijn mening over sommige onderwerpen en misschien ben ik soms zo als ik net kritiek heb gegeven. Maar ik wil die nederigheid dat ik niet alles weet niet echt verliezen. Ja, vaak genoeg weet niemand het echt en daarom moet je voorzichtig zijn en op zicht rijden.

Passend genoeg zegt de Bijbel al in Romeinen 12:16; LUT

Denk niet dat je slim bent.

De Nieuwe Levensvertaling schrijft hier

Denk niet dat je alles weet!

Ik vind deze tweede variant bijna nog mooier.

In hetzelfde hoofdstuk van Romeinen staat verderop (Romeinen 12:2; ELB):

Wees niet gelijkvormig aan deze wereld.

Ik hou van deze schijnbaar ouderwetse formulering. Met de wereld wordt natuurlijk niet de planeet bedoeld, maar de normen en gedragingen die in deze wereld heersen. Natuurlijk kun je niet oneerlijk zijn en aannemen dat alle mensen dezelfde normen en gedragingen hebben.

Ook hier heeft iedereen waarschijnlijk iets andere ideeën over wat het betekent om "gelijkvormig aan deze wereld" te zijn.

Maar deze uitdrukking "uniform van deze wereld" trof me in de kwestie van het omgaan met verschillende meningen in deze wereld. Hoe is het in de "wereld" en hoe zou het moeten zijn?

Ik wil niet mopperen over de wereld daarbuiten, maar ik wil graag kijken naar een positief voorbeeld uit de Bijbel.

Het geschil

Het begint in Handelingen 14, waar de apostelen Paulus en Barnabas een kerk bezoeken in Antiochië, in het huidige Syrië, en melden dat mensen die geen Jood zijn op veel plaatsen voor Jezus Christus hebben gekozen en als gevolg daarvan kerken hebben gesticht. Vervolgens bleven ze lange tijd in Antiochië bij de kerk daar.

Nu begint het geschil in het volgende hoofdstuk, in Handelingen 15, 1.2a; NL

1 Ondertussen kwamen enkele mannen uit Judea naar de stad en begonnen de gelovigen te onderwijzen: "Als jullie de Joodse gewoonte van de besnijdenis niet in acht nemen volgens de leer van Mozes, kunnen jullie niet gered worden." 2 Paulus en Barnabas waren het hier sterk mee oneens, en er ontstond een verhitte discussie.

Sommige Joodse christenen beweren dat je besneden moet zijn, anders kun je geen christen zijn. En Paulus en Barnabas zijn het hier niet mee eens. En het lijkt een behoorlijk heftig geschil te worden en beide partijen zijn duidelijk erg overtuigd van hun mening.

Voor mijn doeleinden vandaag is het niet belangrijk waar het geschil over gaat. Het kan ook een heel ander geschil zijn. Er zijn veel kwesties waarover mensen het oneens kunnen zijn. Dit kunnen professionele kwesties zijn. Ik heb op mijn werk bijvoorbeeld wel eens ruzie gehad over welke programmeermethodes ik moet gebruiken en waar ik ze moet gebruiken. Ambachtslieden kunnen ruzie maken over welke houtsoort het beste is in welke situaties. Een dakspant bijvoorbeeld, uit welk hout moet die gesneden worden ;-) Er kunnen ook verschillende meningen zijn. Zulke dingen hangen ook vaak samen met ervaring. Je hebt goede of slechte ervaringen en vormt daaruit een oordeel. Maar hoe ga je ermee om als er een beslissing moet worden genomen en je hebt verschillende meningen?

Dit kan ook een probleem zijn voor ouders als ze het niet eens zijn over opvoedings- en onderwijsmaatregelen.

Het is natuurlijk goed om een mening te hebben en die te verdedigen, en dat kan ook tot een geschil leiden.

Maar wat doe je als je vastloopt?

Het geschil en wat nu?

In onze Bijbeltekst gebeurt het volgende (2b):

Uiteindelijk werden Paulus en Barnabas, vergezeld door enkele mannen uit Antiochië, naar Jeruzalem gestuurd om deze kwestie met de apostelen en oudsten te bespreken.

Als je het niet eens kunt worden, is het zeker niet verkeerd om het aan anderen te vragen, vooral niet aan experts. En dit is een theologische vraag, dus je kunt het aan de andere apostelen vragen. En de oudsten in Jeruzalem zijn er ook al heel lang, waarvan sommigen Jezus als man hebben gekend, dus die weten het misschien al.

Je kunt natuurlijk ook het standpunt innemen dat ik sowieso gelijk heb, dus dat ik het niemand hoef te vragen. Maar zo kun je niet samen leven en werken.

Of je omringt jezelf alleen met gelijkgestemden die het altijd met je eens zijn, de zogenaamde filterbubbel of echokamer. Deze slechte gewoonte komt steeds meer voor. Mensen stellen zich niet langer bloot aan de meningen van anderen om zichzelf onder de loep te nemen en iets nieuws te leren. Het is immers veel leuker als iedereen het met elkaar eens is.

Of ga je alleen maar tekeer op forums omdat je toch al precies weet wat er aan de hand is en anderen zich niet voldoende hebben geïnformeerd? Iemand post iets onhandigs of onbedoeld verkeerd en een shitstorm stort zich over hem uit.

Sommige mensen doen dit soort dingen expres om een shitstorm uit te lokken om zichzelf te presenteren als "alleen tegen de rest van de wereld".

Heb je ooit deelgenomen aan een shitstorm? Op Facebook of Twitter? Eigenlijk heb ik er een probleem mee om deel uit te maken van een shitstorm... .

Hoe deden Paulus en Barnabas dit eigenlijk op weg naar Jeruzalem? (Handelingen 15, 3; NL)

Onderweg stopten ze in Fenicië en Samaria om de gelovigen die daar woonden te bezoeken. Ze vertelden hen - tot ieders grote vreugde - dat de niet-joden zich nu ook bekeerden.

Er ontbreekt hier iets, nietwaar?

Waarom staat hier niet: Onderweg stopten ze overal en bespraken deze kwestie met alle gelovigen en legden hen in detail uit waarom deze mannen uit Judea die besnijdenis eisten, het bij het verkeerde eind hadden.

Ze hadden gelijk, dus moeten ze hun mening met iedereen delen. De waarheid moet naar buiten komen.

Dat had een soortgelijke shitstorm kunnen veroorzaken. Als ze dit geschil op genoeg plaatsen hadden verspreid, dan zouden er misschien mensen uit elke gemeenschap naar deze mannen uit Judea zijn gereisd en hen een hart onder de riem hebben gestoken. Dat zou een belangrijke bijdrage hebben geleverd aan het vaststellen van de waarheid.

Maar zo handelden Paulus en Barnabas niet. Ze waren er zeker van overtuigd dat ze gelijk hadden, maar ze waren nederig over hun kennis en bereid om ondervraagd te worden. Ik denk dat deze houding iets is wat ontbreekt in onze wereld.

De oplossing?

(Handelingen 15, 4.5; NL)

4 Toen ze in Jeruzalem aankwamen, werden Paulus en Barnabas verwelkomd door de hele gemeente, de apostelen en de oudsten. Ze vertelden wat God intussen door hen had gedaan. 5 Maar toen stonden er farizeeërs op die tot geloof waren gekomen en verklaarden dat de heidenen besneden moesten worden en de Mozaïsche wet moesten houden.

Het geschil wordt niet onder het tapijt geveegd, maar het wordt op de juiste manier gecategoriseerd. Het belangrijkste komt eerst. God heeft gewerkt, mensen die geen Joden zijn hebben Jezus Christus gevonden. Dat is belangrijker dan alle geschillen.

Ik denk dat dit algemeen geldt. Het geschil mag niet onder het tapijt worden geveegd, maar moet op de juiste manier worden geclassificeerd en geprioriteerd.

Ik heb ook vaak genoeg meegemaakt dat mensen zeiden: "Laat maar!" Maar het maakte niet uit, het smeulde omdat een van de betrokkenen niet in staat was om een meningsverschil op een constructieve, volwassen manier op te lossen. Ik denk dat sommige mensen dat nooit in hun leven hebben geleerd.

Daarom kun je een argument niet onderdrukken, maar moet je wel proberen om het belang ervan goed in te schatten.

Wat gebeurt er nu? De experts gaan bij elkaar zitten:

6 De apostelen en oudsten van de kerk gingen toen bij elkaar zitten om over deze kwestie te beslissen. 7 Na veel overleg stond Petrus uiteindelijk op en sprak de vergadering toe:

Samenzitten en lang discussiëren klinkt niet leuk. Vaak genoeg is het dat ook niet.

Misschien is dat de reden waarom sommige mensen de voorkeur geven aan het alternatief van "zich ergeren in stilte" in plaats van "ruzie maken".

De experts nemen hun beslissing niet in een geheim clubje, maar betrekken de gemeenschap erbij. Peter geeft een korte uitleg:

"Broeders, jullie weten allemaal dat God mij enige tijd geleden heeft uitgekozen om het goede nieuws aan andere volken te verkondigen, zodat zij zouden geloven. 8 God, die de harten van de mensen kent, heeft bewezen dat hij ook hen aanneemt door hun de Heilige Geest te geven, net zoals hij ons heeft gegeven. 9 Hij heeft geen onderscheid gemaakt tussen ons en hen, want hij heeft ook hun harten gereinigd door het geloof.10 Waarom twijfelen jullie dan aan Gods weg door hen een last op te leggen die wij noch onze voorouders konden dragen? Waarom twijfelt u dan aan Gods weg door hen een last op te leggen die wij noch onze voorouders konden dragen? 11 Wij geloven dat wij allen op dezelfde manier als zij gered zullen worden, door de genade van de Heer Jezus."

Blijkbaar hebben de apostelen en oudsten al een mening gevormd, die ze met argumenten presenteren. Dat komt omdat ik zeg dat dat hier niet de juiste aanpak lijkt te zijn.

Je wilt mensen met je meenemen en dat is het juiste om te doen.

Jaren geleden werkte ik eens bij een bedrijf dat een afdeling "Onderzoek en Architectuur" had. Ze kwamen met geweldige ideeën en maakten specificaties voor de ontwikkelaars. Maar de ontwikkelaars negeerden deze richtlijnen. Geweldige dingen bedenken maar de mensen niet meenemen werkt niet.

Je zou nu de autoritaire kaart kunnen spelen, maar dat werkt ook niet als zulke werknemers gemakkelijk elders een baan kunnen vinden.

Ga verder in de tekst:

12 Toen viel iedereen stil. Ze luisterden aandachtig toen Barnabas en Paulus vertelden over de tekenen en wonderen die God door hen onder de heidenen had verricht.

Barnabas en Paulus benadrukken met hun ervaringen wat Petrus heeft gezegd.

En dan geeft de kerkleider van Jeruzalem "Jakobus" hier commentaar op:

13 Toen ze klaar waren, stond Jakobus op en zei: "Broeders, luister naar me. 14 Petrus heeft jullie verteld hoe God eerst de heidenen heeft uitgezocht om uit hun midden een volk te kiezen dat zijn naam zou dragen. 15 Deze bekering van de heidenen is in overeenstemming met de voorspellingen van de profeten. Zo staat er geschreven: 16 'Hierna zal Ik terugkeren en het gevallen koninkrijk van David herstellen. Uit de puinhopen zal ik het herbouwen en ik zal het herstellen, 17 zodat het overblijfsel de Heer zal zoeken, ook de heidenen - allen die ik tot mij heb geroepen. 19 Daarom ben ik ervan overtuigd dat we het de heidenen die zich tot God bekeren niet onnodig moeilijk moeten maken. 20 Maar we moeten hen wel schrijven en hen vertellen dat ze geen vlees mogen eten dat aan afgoden is geofferd, dat ze alle ontucht moeten vermijden en dat ze geen bloed of vlees mogen eten van dieren die niet hebben gebloed. 21 Al vele generaties lang worden deze voorschriften uit de Wet van Mozes overal, sabbat na sabbat, gepredikt in de Joodse synagogen."

De beslissing zelf is vandaag niet belangrijk, maar een paar punten in deze toespraak wel.

Hij geeft opnieuw redenen voor zijn mening. Hij gebruikt niet het dooddoenerargument "God wil het zo", maar spreekt over zijn overtuiging. Dat legt wel gewicht in de schaal, maar het is voorlopig alleen zijn overtuiging.

En hij houdt ook rekening met een ander aspect dat anderen misschien over het hoofd hebben gezien. Per slot van rekening waren er in die tijd in elke stad Joden die voor Jezus gewonnen moesten worden. Daarom moest de kerk zich niet aan de Joodse wet onderwerpen, maar een paar punten die het voor Joden onnodig moeilijk zouden maken om Jezus te vinden, moesten vermeden worden.

De mannen uit Judea, die de naleving van de Mozaïsche Wet eisten, zaten er fundamenteel naast, maar hun mening wees op de mogelijke gevoeligheden van Joodse mensen, die ook overgehaald moesten worden.

En zo kan het natuurlijk zijn dat een mening fundamenteel fout is, maar dat individuele punten nog steeds het overwegen waard zijn. Normaal gesproken is de andere persoon geen idioot. Hij kan ongelijk hebben, maar hopelijk heeft hij erover nagedacht en zou je het op zijn minst moeten overwegen.

Allemaal mee eens?

Wat is het resultaat? (Handelingen 15, 22; NL)

22 Toen stelden de apostelen en oudsten en de hele gemeente in Jeruzalem enkele mannen aan om met Paulus en Barnabas naar Antiochië in Syrië te gaan om verslag uit te brengen van deze beslissing. De mannen die werden gekozen waren twee van de leiders van de kerk - Judas (ook wel Barsabbas genoemd) en Silas.

Wat hier belangrijk is, is: "en de hele gemeenschap".

Op de een of andere manier is iedereen erbij betrokken. Of iedereen enthousiast was over deze beslissing? Ik weet het niet, waarschijnlijk niet. De gemeente in Jeruzalem was ook vrij groot, ze konden niet allemaal rond een ronde tafel zitten. Met zulke grote aantallen mensen moet je altijd op de een of andere manier organisatorische uitdagingen oplossen, en dat moesten ze toen zeker ook doen.

Maar de hele gemeente nam deel aan de selectie van de boodschappers en stond dus duidelijk achter de overtuiging die Jakobus als de zijne beschreef. Blijkbaar was de overgrote meerderheid overtuigd.

Ze sturen de brief, waarin hetzelfde staat als wat Jakobus zei, met een interessante toevoeging in Handelingen 15:28; NL

Want door de Heilige Geest hebben we besloten

Blijkbaar waren ze er zeker van dat dit soort besluitvorming door de geest werd geleid.

"Door de Heilige Geest", dan zou je toch een visioen of profetie verwachten? Maar de Heilige Geest bevordert gemeenschap en wil de gemeente samenbrengen. Daarom kan zelfs een uitputtende discussie door de Geest worden geleid.

Dit moedigt de ontvangers van de brief aan en maakt ze erg blij.

Samenvatting

Laat ik het samenvatten.