Nieuw vermogen

Introductie

De meeste mensen weten wat mij vorige maand is overkomen. Het begon met kleine klachten en toen ging ik in de zomer van vorig jaar naar mijn uroloog.

Na een aantal nogal onaangename onderzoeken vertelde hij me dat ik een prostaatoperatie nodig had.

Mannen worden ervan beschuldigd nogal preuts te zijn als het gaat om doktersbezoek.

Vrouwen gaan naar de dokter en mannen wachten tot de dokter komt.

Persoonlijk ga ik regelmatig voor controle, maar ik was een beetje bang voor de prostaatoperatie. Ik stelde het uit omdat het lichte ongemak ook niet wegging, en toen maakte ik in januari een afspraak voor de operatie en ging er in februari mee door.

Problemen alleen

Over sommige ziekten wil je niet praten. Op mijn werk vertelde ik alleen dat ik werd geopereerd, niet wat voor operatie. Ik vertelde het wel aan mensen die er naar vroegen. Ik heb het ook niet aan iedereen in de gemeenschap verteld, maar het heeft echt geen zin om er geheimzinnig over te doen.

Het enige geval waarin geheimhouding zin heeft, is als je een nogal onvriendelijke werkgever hebt en het gevaar bestaat dat hij je ziekte tegen je gebruikt. Maar daar ben ik persoonlijk niet bang voor.

In de gemeenschap of onder vrienden is zulke geheimhouding dus waarschijnlijk niet zo goed.

We vinden bijvoorbeeld in Galaten 6:2; NEÜ

2 Help elkaar de lasten te dragen. Zo vervult u de wet van Christus.

Daarvoor moet je natuurlijk vertellen welke lasten je draagt. Misschien is het woord "lasten" te vroom. In een andere vertaling staat (NL):

2 Help elkaar met je moeilijkheden en problemen, zo vervul je de wet die we van Christus hebben.

Het is ook gevaarlijk als je alles voor jezelf houdt, want dan kun je in de val trappen te denken dat alleen jij die problemen hebt en alle anderen het goed hebben. Misschien ben je ook bang voor mensen die je snel goede raad geven.

Maar het helpt als je je realiseert dat anderen ook problemen en moeilijkheden hebben. Dit geldt natuurlijk ook voor niet-fysieke verhalen, zoals depressies of crises. De misvatting dat je helemaal alleen bent met je probleem en dat niemand het kan of wil begrijpen, kan je echt naar beneden halen.

Ook het vers hierna vind ik interessant in deze context. Ik neem een vrij letterlijke vertaling (Galaten 6:3; ELB):

Want als iemand denkt dat hij iets is, terwijl hij niets is, bedriegt hij zichzelf.

Dit "ik ben iets" of "ik ben iemand" heeft in het oud-Grieks dezelfde meervoudige betekenis als in het Duits. Enerzijds betekent het slechts neutraal "iets" of "iemand", anderzijds kan het ook, zoals hier in het vers, gebruikt worden voor iets bijzonders of een bijzonder iemand.

In de context van het vers hiervoor kan het enerzijds betekenen: ik hoef anderen niet te helpen met hun lasten, of ik hoef mijn lasten niet met anderen te delen. Ik kan alles zelf aan.

Beide manieren van denken zijn natuurlijk verkeerd.

Wat blijft er over?

Toen kwam de operatie. De operatie zelf was routine, maar ik stond voor de keuze tussen een ruggenprik, waarbij je van achteren wordt verdoofd en dus verlamd, of een algehele narcose.

Bij een algehele narcose is er een klein restrisico dat je helemaal niet meer wakker wordt en bij een spinale narcose is er een klein restrisico dat je verlamd blijft. Maar deze risico's zijn waarschijnlijk kleiner dan een auto-ongeluk op weg naar het ziekenhuis. Ik heb naar cijfers gezocht, maar niets gevonden.

Ik besloot de spinale anesthesie te ondergaan, vooral omdat ik dan de operatie kon volgen, wat een interessante ervaring was. De verlamming was ook een interessante ervaring, vooral omdat de benen zich de laatste positie voor de verdoving als een gevoel herinnerden, en toen het daarna in een andere positie was, voelde het nog steeds als aan het begin van de verlamming.

De uroloog schraapte vervolgens mijn prostaat uit en ik keek toe op een monitor en praatte met hem terwijl hij dat deed. Hij legde me een paar dingen uit en beantwoordde mijn vragen. Dat was heel interessant. Ik had er graag een video van gehad, maar dat was niet mogelijk geweest omdat ik vergeten was het vooraf te vragen.

En dan hoop je dat alles goed komt na de operatie. Helaas kreeg ik de dinsdag erna een complicatie omdat er daar beneden iets was dichtgegroeid. Het deed echt pijn, en daarom heb ik persoonlijk de categorie "onaangenaam" ingevoerd, want pijn is nu gereserveerd voor de ervaring van deze complicatiedag. Mijn vrouw heeft me naar het ziekenhuis gereden en toen kreeg ik weer een katheter voor een week.

Ik ben vol goede moed, maar nog niet uit de running en de wond is nog steeds aan het genezen.

Wat als er klachten blijven?

In de Bijbel vinden we het voorbeeld van Paulus in 2 Korintiërs 12:7-9:

7 Ja, ik heb buitengewone openbaringen gehad. Maar God heeft een doorn in mijn vlees gestopt, zodat ik me niet laat meeslepen. Een engel van Satan mag me met vuisten slaan, zodat ik niet hoogmoedig word. 8 Drie keer heb ik de Heer gesmeekt me daarvan te verlossen. 9 Maar Hij zei tegen me: "Mijn genade moet voor jou voldoende zijn, want mijn kracht is juist machtig in de zwakken." Nu ben ik zelfs trots op mijn zwakheid, want zo rust de kracht van Christus op mij.

Andere vertalingen schrijven "staak in het vlees" of "kwellend lijden". Het moet iets lichamelijks zijn geweest en hij kwam er niet vanaf. Veel bijbelcommentatoren vermoeden een oogklacht en concluderen dat uit Galaten 6:11; NL:

Zie met welke grote letters ik deze afsluitende woorden aan u schrijf in mijn eigen handschrift.

Dit is natuurlijk mogelijk, maar ergens ook speculatie. Paulus was echter afhankelijk van anderen. Er waren geen brillen in die tijd en hij moest reizen met mensen die hem hielpen en die voor hem schreven. Deze reis van "ik kan het wel alleen" was voor hem niet mogelijk. Hij was gedwongen in een team te werken.

Ik weet zeker dat de tekst met de doorn in het vlees de persoonlijke ervaring van Paulus beschrijft.

Natuurlijk hoeft men klachten niet over de hele linie te aanvaarden, maar kan men erover bidden en natuurlijk ook naar de dokter gaan en zich laten behandelen. Maar laten we onszelf niet voor de gek houden, niet alles wordt over de hele linie door God genezen, of het nu gaat om kwalen door ziekte of ook om kwalen door ouderdom. We dansen niet zonder kwalen door het leven tot we 90 zijn. Er zijn ook dagen die men niet leuk vindt, zoals zo treffend staat in Prediker 12:1 over ouderdom.

Maar wat onze persoonlijke situatie ook is, we moeten God vragen of we er persoonlijk vrede mee kunnen hebben, wat onze klachten ook zijn. Zo heeft Paulus het ervaren.

Nieuwe kracht

Maar men hoeft het niet bij de klachten te laten.

Een passage uit Jesaja 40 kwam bij mij op over dit onderwerp. In dit hoofdstuk wordt eerst de grootheid van God beschreven en deze beschrijving eindigt in de volgende uitspraak (Jesaja 40:28, NL):

Weet gij het niet? Hebt u het niet gehoord? De HEER is een eeuwige God, de Schepper van de hele aarde. Hij wordt niet moe of vermoeid. Zijn geest is ondoorgrondelijk.

En dan komt de belofte in Jesaja 40:29-31; NL Ik heb het onthouden:

29 Hij geeft nieuwe kracht aan de vermoeiden, hij geeft overvloedige kracht aan de krachtelozen. 30 Het kan zijn dat zelfs jonge mensen zwak en vermoeid worden, en jonge mannen volledig instorten, 31 maar wie op de HEER wacht, krijgt nieuwe kracht. Zij stijgen op als arenden. Zij lopen hard zonder moe te worden. Zij lopen en worden niet moe.

Deze tekst is een belofte voor een zeer persoonlijk persoon.

Ik weet zeker dat het niet letterlijk universeel bedoeld is, want de uitspraak "Je loopt snel zonder moe te worden" komt niet overeen met mijn ervaring in mijn schooltijd, waar ik altijd laatste werd in wedstrijden, of het nu korte of lange afstanden waren, op één keer na. Ik werd altijd vrij snel moe bij het hardlopen en ik denk dat dat nog steeds zo is. Ik loop alleen niet meer zoveel, ik heb tenslotte een rijbewijs ;-)

We kunnen ook niet vliegen als adelaars, maar toch is deze Bijbeltekst waar.

Laten we het wat nader bekijken. Blijkbaar kunnen uitputting en gebrek aan kracht iedereen treffen, zelfs jonge mannen, die gezien kunnen worden als een symbool van menselijke kracht. Als jongeman schepte ik klei rondom ons huis toen we onze kelder waterdicht maakten. Dat zou ik nu niet meer in dezelfde mate kunnen doen.

Maar ik denk niet dat het in de eerste plaats om fysieke kracht gaat. En het gaat er ook niet om jezelf tot het uiterste te drijven. Als je fysiek uitgeput bent of bijvoorbeeld een burn-out hebt, dan moet je herstellen. Dan moet je een pauze nemen en je moet ook veranderingen aanbrengen in je leven zodat je jezelf niet blijft overbelasten.

Dat lijkt me duidelijk, maar dat moet je af en toe voor jezelf beseffen.

Hoe moet men nu deze Bijbeltekst verstaan? Natuurlijk bestaat hier het gevaar dat je op het platitudespoor belandt, in de trant van: "Je hoeft maar genoeg op God te vertrouwen, dan komt alles goed en heb je altijd kracht". Dit kan er zelfs toe leiden dat de uitgeputte persoon ervan wordt beschuldigd niet genoeg te geloven. Die kant willen we niet op. De vrienden van Job hebben ons al laten zien dat dit een verkeerde manier van denken is.

Toch is deze Bijbeltekst heel belangrijk.

Om te beginnen zien we in vers 28 dat God nooit moe of vermoeid raakt, en hij wil deze kracht geven aan de vermoeiden en machtelozen. Er zijn een paar punten die me hier opvielen:

Het gaat niet om continue kracht. Maar er zullen altijd fasen zijn van rennen en staan, van handelen en wachten.
Anders zou je dit alles maar één keer hoeven te begrijpen en te geloven en zou je als een Duracell konijntje tot het einde van je levensbatterij doorwerken.

Natuurlijk heeft het
wat God voor een mens wil.
Wie op de Heer wacht, krijgt nieuwe kracht. Soms moet je wachten om te begrijpen wat God wil.
En soms moet je ook wachten op zijn kracht.

Het beeld van de adelaar kan ook betekenen dat God ons een stukje van zijn perspectief van boven wil laten delen, zodat we niet alleen met nieuwe kracht doorgaan met het oude, maar nieuwe wegen en perspectieven kunnen herkennen die we dan met nieuwe kracht kunnen volgen.

Natuurlijk moeten we ons er ook steeds weer van bewust zijn waar we met ons vastgeroeste denken in Gods weg staan
We hoorden eerder dat het belangrijk is om je problemen met anderen te delen. Paulus moest leren dat hij door zijn lichamelijke zwakte afhankelijk was van andere mensen.

Als wij als eenzame strijders denken dat we op de een of andere manier alles zelf kunnen regelen, dan zullen we op een gegeven moment zeker geen kracht meer hebben, want dat is volgens de Bijbel niet de juiste weg voor een christen

Samenvatting

Ik vat samen.

We hebben eerst overwogen dat het niet zo slim is om problemen en zorgen voor jezelf te houden. Zoals Jezus Christus het voor ogen heeft, is het het beste om lasten te delen en met elkaar te dragen. Dan trap je niet in de valkuil dat je denkt dat alleen jij die lasten hebt.
Bovendien hebben we gezien dat het een valse arrogantie is om enerzijds te geloven dat de lasten van anderen je niet aangaan en anderzijds te geloven dat je eigen lasten je niet aangaan.
Hoe zit het met de klachten waar je niet vanaf komt? Paulus had een pijnlijke doorn in zijn vlees en we kunnen alleen maar raden wat het was. Maar hij moest leren dat hij afhankelijk was van anderen die hem hielpen en met wie hij reisde. Alles alleen willen doen is een dwaling.
We hebben kort gekeken naar het feit dat God nooit moe wordt en dat hij deze kracht ook wil doorgeven.
Eigenlijk gaat het niet om permanente kracht, maar er zijn altijd tijden van rennen en tijden van staan, tijden van handelen en tijden van wachten.
Nieuwe kracht krijgen is gebaseerd op wachten op God. En soms kan het wachten aanslepen tot je begrijpt wat God wil en tot hij de kracht geeft.
En hij kan ook een nieuw perspectief van bovenaf geven, zodat men beter begrijpt waarheen men met de nieuwe kracht moet gaan en waarom.
Last but not least moeten we onze ingesleten denkwijzen af en toe in twijfel trekken. Zoals Paulus bijvoorbeeld moest leren afhankelijk te zijn van anderen en in teamverband te werken, zo zullen wij nooit genoeg kracht hebben om alles alleen te kunnen doen.