Inleiding
Ik begin vandaag met een belofte uit Psalm 125:
Dus zij die op God vertrouwen, wankelen niet.
Hm, wat betekent wiebelen eigenlijk?
Volgens Wikipedia is "rollen" de technische term voor de roterende beweging van een landvoertuig rond de lengteas van het vaste coördinatenstelsel van het voertuig.
In het geval van waterscooters en vliegtuigen wordt deze beweging "rollen" genoemd.
In de omgangstaal wordt de term bijvoorbeeld ook gebruikt in de betekenis van "wiegende beweging".
Ik vind de eerste definitie het beste. Je kunt dit ervaren als je met hoge snelheid met een auto door een scherpe bocht rijdt, omdat de auto dan naar buiten leunt om zijn lengteas.
Bestuurders houden duidelijk niet van dit soort slingerbewegingen en daarom installeren fabrikanten, vooral in duurdere auto's, elektronisch geregelde stabilisatoren zodat de auto bijvoorbeeld in dergelijke bochten zo vlak mogelijk blijft.
Slingeren betekent ook een zeker verlies van controle, dat is onaangenaam. Maar toen ik als student in een eend reed, had die ook een bepaalde charme. De vering was legendarisch en de eend helde behoorlijk over in de bochten, waar hij bekend om stond, maar het was ook algemeen bekend dat het bijna onmogelijk was om een eend te kantelen door strak door de bocht te gaan. Je slingerde, maar viel niet om.
Jongeren kunnen Citroën 2CV googelen om erachter te komen wat een eend is, of misschien kunnen ze een historisch programma vinden in de Arte mediatheek.
Toch wil je wat de auto betreft niet terug naar de technische wereld van de eend, je wilt rijden zonder te aarzelen.
Kunnen we hetzelfde doen voor ons leven? Een leven zonder wankelen?
Het Bijbelvers klinkt als volgt: Zij die op de Heer vertrouwen zijn als een berg die niet wankelt.
Laten we nu Psalm 125 in zijn geheel lezen; NGÜ
Een pelgrimslied, persoonlijk onderweg
Het begin is iets wat je vaak over het hoofd ziet in een psalm als deze: Een pelgrimslied.
Andere vertalingen spreken van een pelgrimstocht.
We weten uit het Oude Testament dat de Joden in Israël in die tijd drie keer per jaar naar de tempel in Jeruzalem moesten gaan (bijv. Exodus 34:24).
We weten ook uit het Nieuwe Testament dat Maria en Jozef bijvoorbeeld met de twaalfjarige Jezus naar Jeruzalem reisden voor het Pascha en daar zeker de tempel bezochten omdat ze Jezus daar vonden.
Tegenwoordig heb ik een beetje moeite met zulke bedevaarten omdat ze vaak naar vreemde relikwieën gaan, er zou bijvoorbeeld een stuk van de rok die Jezus droeg in Trier liggen. In andere plaatsen zoals Altötting, Fátima of Lourdes zouden verschijningen van de Maagd Maria zijn geweest en veel mensen gaan er steeds weer op bedevaart. In Lourdes zou de bron die daar ontspringt zelfs genezing brengen, zodat veel wanhopige mensen daar op bedevaart gaan om genezing of in ieder geval verlichting te ervaren.
Ik heb het niet zo op bedevaarten naar relikwieën en wonderen, maar wat was het nut van zulke bedevaarten in die tijd?
Zij die op de Heer vertrouwen wankelen niet, wordt hier gezongen, omdat de psalm oorspronkelijk een lied was. Ik denk dat ons leven soms meer lijkt op het rijden in een eend dan in een elektronisch gestabiliseerde luxeauto, als ik dit beeld nog eens mag gebruiken. We waggelen soms behoorlijk, maar dat komt door ons wankelende vertrouwen en niet door God.
Een goed voorbeeld hiervan is Petrus op het water, in Matteüs 14:28-31; Nieuwe Testament, waar Jezus de discipelen op het water ontmoette in een boot op het Meer van Galilea:
Petrus' aarzeling was niet te wijten aan Jezus, maar aan Petrus' twijfels. Maar wat doe je met weinig geloof en twijfel?
De mensen in de tijd van de psalm hadden de Heilige Geest nog niet en moesten door middel van uiterlijke tekenen en rituelen aan God en zijn beloften herinnerd worden. Daarom waren er de centrale tempel en de centrale handelingen.
Als we bij Jezus horen, dan bidden we en God is er. We belijden en God hoort het en vergeeft en helpt ons om ons gedrag te veranderen.
Toch wankelen we maar al te vaak of wagen we ons net als Petrus op het water en kijken dan alleen maar naar de storm. Maar net zoals Jezus Petrus vasthoudt en hem niet laat zinken, voorkomt Hij ook dat onze levenseend omslaat.
Wat de psalm aan het begin zegt is waar, maar ik zie het meer als een levensproces. Hoe meer we op God vertrouwen, hoe minder we zullen wankelen. En als we vertrouwen en er dreigt iets in ons leven te gebeuren, dan kunnen we daar met Gods hulp doorheen komen.
Daarom hebben we eigenlijk geen pelgrimstocht nodig, want God is daar. Maar soms kunnen gewoonten ons helpen om sommige dingen opnieuw te beseffen. Voor sommige mensen helpen het kerkelijk jaar, de feesten van Kerstmis, Pasen en Pinksteren hen om de incarnatie van God, de verrijzenis van Jezus en het ontvangen van de Heilige Geest steeds opnieuw te visualiseren. In principe is het een soort pelgrimstocht, behalve dat je niet naar een andere plaats reist.
Er zijn ook regelmatigheden in de Bijbel, zoals kerkdiensten en het Avondmaal, die je steeds opnieuw moeten doen beseffen waar het allemaal om draait.
En als deze gebeurtenissen, ontmoetingen en ontmoetingen je helpen om te begrijpen dat op God vertrouwen je helpt om standvastig te zijn en niet te wankelen, dan hebben ze zin.
De gemeente
Laten we iets verder gaan in Psalm 125.
Beschermende bergen rond een stad beschermen de stad tegen vijandelijke soldaten, tenminste in die tijd toen er nog geen artillerie of vliegtuigen waren.
"Zijn volk" is vandaag de dag natuurlijk een beeld voor de kerk. Dus de Heer omringt ons, nu en voor altijd.
Ik denk dat je dit beeld kunt zien voor de kerk wereldwijd en ook voor onze kerk hier in de buurt.
Voor de kerk wereldwijd zijn we er zeker van dat God zijn mensen omringt en beschermt.
Maar hoe ziet het er hier op de grond uit? Tegen welke vijanden beschermt God ons?
Dit beeld van Jeruzalem omringd door bergen was in die tijd heel gedenkwaardig voor de mensen. Ongetwijfeld waren heel wat mensen die de psalm zongen tijdens de bedevaart in die tijd al betrokken geweest bij een oorlog en hadden ze live gezien hoe de bergen het werk van de vijanden bemoeilijkten.
Maar wat zijn onze vijanden vandaag de dag? Het zou zeker interessant zijn om dit te bespreken in een soort jeugdprogramma voor ouderen.
Wat brengt onze gemeenschap in gevaar? Waartegen moeten we ons beschermen?
Zijn het misschien vervelende buren die niet van onze gemeenschap houden? Ik ken er eigenlijk geen. Of is het de afleiding die in overvloed aanwezig is in de wereld om ons heen?
Ik zat echt vast op dit punt tijdens de voorbereiding. Ik denk dat dit een eigen preekonderwerp waard is.
Maar misschien betekent dit ook gewoon dat de problemen van de kerk meestal niet van buitenaf komen, maar door onszelf van binnenuit worden veroorzaakt. God beschermt ons tegen problemen van buitenaf.
Ik laat het hier even bij en ga verder met Psalm 125, omdat het volgende vers verwijst naar wat we zojuist hebben gelezen:
Blijkbaar is de psalmist overtuigd van Gods bescherming, maar op de een of andere manier is deze bescherming nog niet echt zichtbaar, omdat de onderdrukkers op dit moment hun scepter zwaaien.
Maar de psalmist gelooft dat Gods bescherming zal zegevieren en zichtbaar zal worden. Hij heeft hoop en hij rekent op Gods werk. Dit is zeker een rolmodel voor ons.
Omdat God ons in de toekomst zal beschermen, hoeven we ons geen zorgen te maken over ongunstige omstandigheden en vijanden, maar kunnen we ons concentreren op wat God van ons wil, zijn missie.
En dan maakt de psalmist hier een interessant punt: het mag niet gebeuren dat zij die Gods wil doen, hun handen uitstrekken om kwaad te doen.
Zelfs als christen bestaat het gevaar dat je het verkeerde pad opgaat als je te vaak gelooft dat je tekortschiet. Vertrouwen in God kan onder zulke omstandigheden misschien lijden.
Dit maakt duidelijk wat een psalm eigenlijk is. Een psalm is geen leerstellige tekst of wettekst, maar een persoonlijk gebed dat iemand als lied op muziek heeft gezet.
En de schrijver van deze psalm is er blijkbaar al getuige van geweest dat gelovigen hun angst voor God in ongunstige omstandigheden opzij zetten om zogenaamd een stuk van de taart te krijgen.
Hij bidt hier voor betere omstandigheden, dat zijn geloofsgenoten niet zullen falen.
Wij zouden misschien bidden voor meer standvastigheid en geloof, maar de psalmist bidt voor de uiterlijke omstandigheden.
Dit is overigens niet minder vroom; Paulus suggereert ons dit ook in 1 Timoteüs 2:1.2; Nieuwe Testament:
Ongunstige sociale omstandigheden zoals discriminatie of zelfs vervolging kunnen het christen-zijn zuur maken.
Ik weet dat Jezus speciale hulp beloofde voor bijzonder moeilijke situaties (bijv. Lucas 21:15), maar toch is het goed om voor onze regering te bidden, zodat we ons geloof hier in vrede kunnen beleven.
De goeden en de slechten
Dan zijn er nog twee verzen over, 4 en 5, die gaan over het goede en het slechte.
Ik denk dat de psalmist een beetje lijdt onder het feit dat het in onze wereld niet de goede mensen zijn die rijk, mooi en gezond zijn en de slechte mensen die lelijk, arm en ziek zijn.
Ook hier komen de persoonlijke gevoelens van de psalmist weer naar voren, maar ik denk dat het goed is dat hij bidt om ervaren goedheid voor oprechte mensen.
Wanneer hebben we voor het laatst zoiets voor iemand gebeden? Heer, geef dat hij uw goedheid mag ervaren.
In vers 5 geloof ik, en ik hoop dat ik niet aanmatigend ben, dat ik al iets verder ben dan de psalmist. Voor mij is het niet belangrijk dat de goddelozen in het verderf storten, maar wel dat de goddelozen zich bekeren, vergeving ervaren en veranderen.
Natuurlijk is het in theorie heel gemakkelijk om zo te denken, maar het wordt moeilijk als je rechtstreeks door het kwaad getroffen wordt, als de kwelgeest praktisch voor je deur staat.
Daarom vind ik het heel indrukwekkend als christenen hun kwelgeesten persoonlijk kunnen vergeven.
En het laatste woord van de psalm is "Vrede zij met Israël".
En dat is wat ik ook voor onze gemeenschap wil. Niet een simpele vreedzame coëxistentie, maar dat we vrede hebben met elkaar, samen optrekken en samen vrede met God ervaren.
Samenvatting
- Als we op God vertrouwen, wankelen we niet en staan we niet stil, maar ons vertrouwen moet nog groeien en daarom wiebelt ons leven soms als een ritje in een eend. Maar net zoals Jezus Petrus redde van het zinken, zal onze levenseend ook niet omslaan.
- Alles wat helpt om dit vertrouwen in God te versterken, of het nu festivals of gewoonten zijn, is nuttig.
- God beschermt de kerk tegen vijanden zodat wij ons kunnen concentreren op onze missie.
- Laten we bidden voor de sociale omstandigheden, zodat we ons leven hier in vrede kunnen leven.
- Laten we voor elkaar bidden, dat we Gods goedheid mogen ervaren. Laten we ook bidden voor, laat ik het vereenvoudigen, de goddelozen, dat ze Jezus mogen leren kennen en vergeving en nieuw leven mogen ervaren.
- En laten we vrede nastreven in onze gemeenschap.