Strategie

Strategie? Voor mijn leven? Voor de gemeenschap?

Aanbiddingsdienst, , , Evangelische Freie Kirche Leichlingen, meer...

automatisch vertaald

Inleiding

Vandaag wil ik het hebben over het onderwerp "strategie".

Op het eerste gezicht klinkt het misschien een beetje vreemd als preekonderwerp. Ik wil het vandaag ook niet over militaire onderwerpen hebben.

Ik heb naïef het woord "strategie" ingevoerd als zoekterm op bibleserver.com. De standaardinstelling was de Luthervertaling en daar stond geen strategie bij. Toen voegde ik andere Bijbelvertalingen toe en vond wat ik zocht in "Hoop voor allen", in Spreuken 24:5; HFA:

Want alleen met strategie kan een strijd gewonnen worden, en waar veel raadgevers zijn is overwinning.

Dat brengt ons terug bij oorlog. Dit is echter meer als beeld bedoeld, wat duidelijk wordt als je de zin in de context leest (Spreuken 24:5-7; HFA):

5 Een wijs man heeft grote macht, en een man van verstand krijgt steeds meer kracht. 6 Want alleen met strategie kan een strijd worden gewonnen, en waar veel raadgevers zijn, komt de overwinning. 7 Wijsheid is onbereikbaar voor de dwaas; als er belangrijke zaken in de gemeenteraad worden besproken, moet hij zijn mond houden!

Nu was ik geïnteresseerd om te zien wat de andere Bijbelvertalingen hier schrijven in plaats van "strategie":

Ik heb een programma dat de Hebreeuwse woorden voor individuele bijbelpassages laat zien, maar ik kan het Hebreeuwse woord dat hier in de grondtekst staat niet uitspreken, dus het heeft geen zin om het voor te lezen.

tǎḥ-bǔ-lôṯ

Dit programma laat ook mogelijke vertalingen van het woord zien, wat spannend is. Helaas zijn deze vertalingen in het Engels, en het is altijd moeilijk om één-op-één te vertalen tussen verschillende talen, vooral tussen drie talen.

Maar het blijft interessant wat hier uit is gekomen. Wat de "hoop-voor-alles" vertaling hier betekent als "strategie":

We kunnen deze mogelijke betekenissen in twee categorieën verdelen.

De eerste is beraadslagen, zorgvuldig nadenken. Dit houdt ook in dat je wijs advies van anderen vraagt en dit in je gedachten verwerkt.

De tweede categorie is leiderschap. "Strategie" is altijd een kwestie van leiderschap en als je er als niet-leider over wilt nadenken, moet je proberen er naar te kijken door de lens van leiderschap. Als je bijvoorbeeld met je baas wilt praten over de bedrijfsstrategie, heeft het alleen zin als je probeert het perspectief van de baas te nemen. Je eigen afdeling speelt niet meer zo'n belangrijke rol. Wat heeft zin voor het bedrijf als geheel?

Hetzelfde geldt voor de gemeenschap. Als je wilt nadenken over strategie, dan moet je het niveau van "ik vond de laatste kerkdienst niet zo leuk" verlaten en nadenken over hoe de kerkdienst of gemeente er in de toekomst uit zou kunnen zien.

Maar zo hoog wil ik niet gaan in de eerste stap. Laten we beginnen met ons persoonlijke leven.

Strategie voor mijn leven

Heb jij, heb ik, een strategie voor jouw of mijn leven?

Heb je er zelfs maar één nodig?

We leven in een tijdperk van zelfmeting en zelfoptimalisatie. Fitnessbanden zijn populair, gezondheid is belangrijk. Maar het volgende gezegde is al heel oud: "Het belangrijkste is om gezond te zijn!", dat wist ik al in de jaren 70.

En voeding is tegenwoordig een halve religie. Er zijn altijd nieuwe trends. Sommige mensen zullen zich bijvoorbeeld het voedselcombinatiedieet herinneren, waar mensen helemaal van overtuigd waren. Tegenwoordig hoor je daar niets meer over. Vroeger was er vetarm, nu is het koolhydraatarm en nu is intermittent fasting de nieuwe hot shit, oftewel trend.

Over een paar jaar is het weer iets anders. Het lijkt wel of elke uitgave van onze tv-gids een nieuw dieet uit de VS beschrijft dat bijzonder geweldig en succesvol is.

Voeding is belangrijk. Sommigen van jullie weten dat ik al sinds de zomer weet dat ik diabetes heb. Er moet dus iets veranderen. Ik kijk altijd op de achterkant van het eten dat ik koop om te zien hoeveel suiker erin zit. Soms sta je versteld. Sap bevat bijvoorbeeld veel suiker. Een glas appelsap bevat evenveel suiker als 8 suikerklontjes. Het was al goed dat ik helemaal niet graag sap dronk.

Er is veel veranderd in mijn leven: Geen frisdrank meer, heel weinig zoete dingen, en ik zou ook wat moeten afvallen, dus meer volkoren, chips wat minderen, etc. en proberen de 23 km naar mijn werk één keer per week te fietsen.

Maar dat is niet mijn levensstrategie. Het is gewoon een kwestie van op een realistische manier voor je gezondheid zorgen en niet achteloos je eigen gezondheid verpesten. Ik ben al een beetje afgevallen.

Hoe zit het dan met de slogan: het belangrijkste is om gezond te zijn?

Hoe belangrijk gezondheid ook is, het is niet het belangrijkste en als het leven alleen maar draait om diëten en fitness, dan is er iets mis.

Maar hoe zou het dan wel moeten? Hebben we een strategie nodig voor ons leven?

Laten we deze vraag eens bekijken vanuit het einde van ons leven, 1 Korintiërs 4:1-5; NGÜ

1 Nu weet u ook hoe u over ons moet denken: Wij zijn dienaren van Christus, belast met de verkondiging van de geheimenissen die God ons heeft geopenbaard. 2 En wat wordt er verwacht van iemand aan wie een taak is toevertrouwd? Van hem wordt verwacht dat hij die betrouwbaar uitvoert. 3 Maar het is voor mij niet van belang welk oordeel jullie over mij vellen of dat een andere menselijke autoriteit over mij oordeelt. Zelfs ikzelf waag het niet om over mezelf te oordelen. 4 Ik weet niet of ik ergens schuldig aan ben, maar dat rechtvaardigt mij niet. Het gaat om het oordeel dat de Heer over mij velt. 5 Oordeel dus niet te snel, 'maar wacht tot de Heer komt. Hij zal alles wat verborgen is aan het licht brengen, alles wat nog in het donker is, en de meest geheime gedachten van mensen blootleggen. Dan zal iedereen van God de erkenning krijgen die hij verdient.

Paulus heeft het hier over zichzelf als apostel, maar ik denk dat dit ook geldt voor alle christenen in het algemeen. Er is geen prestatiemeting, geen verwachting van succes, er wordt alleen verwacht dat je je taak betrouwbaar vervult. Andere vertalingen schrijven hier dat je trouw gevonden moet worden. En het is niet aan ons om te oordelen, God zal uiteindelijk oordelen, waarbij "oordelen" een nogal negatieve bijklank heeft. Als christenen worden we niet meer beoordeeld, maar krijgen we uiteindelijk erkenning (of "lof" volgens andere vertalingen), zoveel als we recht op hebben.

Je zou je hier onder druk kunnen voelen staan: Voer ik mijn taak als christen wel betrouwbaar uit? Ken ik mijn taak al? Zoek ik er hard genoeg naar?

Ik geloof dat sommige mensen de neiging hebben om zichzelf onder druk te zetten. Misschien zijn ze ook bang om te falen op hun werk en proberen ze daarom zichzelf te optimaliseren, aan fitness te doen, aan voeding te doen, enzovoort, hoewel dat op zich natuurlijk allemaal goede dingen zijn.

Maar we moeten niet vergeten: Paulus heeft het in bovenstaande tekst wel over een soort oordeel, maar het is in ieder geval een positief oordeel: erkenning, lof. Er staat niet: Dan krijgt iedereen van God de straf die hij verdient. Er staat eerder: Dan zal iedereen van God de erkenning of lof krijgen die hij verdient.

Je kunt dus wel wat rustiger omgaan met vragen over strategie, toch? Maar wat is de juiste strategie voor ons leven?

Het allereerste Bijbelvers dat bij me opkomt staat in Spreuken 3:5.6; LUT:

5 Vertrouw op de HEERE met heel uw hart, en leun niet op uw verstand; 6 maar gedenk Hem in al uw wegen, en Hij zal u leiden.

Of in een andere vertaling (Spreuken 3, 5.6; NL):

5 Vertrouw op de Heer met heel uw hart en leun niet op uw verstand. 6 Maar gedenk hem bij alles wat u doet, en hij zal u de juiste weg wijzen.

Natuurlijk gaat het er niet om je verstand uit te schakelen. Het is zo'n kostbaar geschenk dat we het natuurlijk altijd moeten gebruiken.

Maar we moeten ons ook bewust zijn van de grenzen ervan. Dat zou een levensstrategie zijn: je eigen denkgeest gebruiken, maar je bewust zijn van de grenzen ervan en vertrouwen op Jezus zonder grenzen.

De twee verzen die volgen passen hierbij (Spreuken 3, 7.8; NL):

7 Ga niet uit van je wijsheid, maar vrees de Heer en schuw het kwaad. 8 Dat zal je leven gezond maken en je nieuwe kracht geven.

"Vrees de Heer" klinkt een beetje eng. Het oorspronkelijke Hebreeuwse woord voor vrees betekent al angst in de zin van vrees, maar het betekent ook "eren", "vereren" en het betekent ook "fantastisch", "groot", "indrukwekkend", "overweldigend".

Deze diverse betekenis voor dit woord "vrezen" maakt hopelijk duidelijk dat het de moeite waard is om op God te vertrouwen. Deze geweldige, aanbiddelijke, overweldigende, maar ook ontzagwekkende God staat aan onze kant.

Dat zou de basis voor ons leven moeten zijn.

Maar is dat genoeg "strategie"? Je kunt nadenken over wat je met je leven wilt doen.

Mensen boven de 40 denken hier vaak meer over na. Vaak zijn de kinderen volwassen, ben je meer gevestigd, word je niet meer zo gestuurd door omstandigheden, maar heb je meer vrijheid om je leven in te richten. En dan maak je de balans op, een midlife balans. En als het resultaat niet bevredigend is, kan het veranderen in een midlifecrisis. Sommige mensen gooien dan alles overhoop, beginnen opnieuw, laten hun vorige leven achter zich. Natuurlijk hoeft dit niet altijd het gevolg te zijn van een midlifecrisis, maar ik begrijp dit proces van de balans opmaken van het eigen leven wel. Hoeveel jaar heb ik nog te gaan, wat wil ik ermee doen? Hoe ga ik ermee om als de balans niet naar wens is?

Niemand wil achteraf in een bejaardentehuis zitten en treuren om gemiste kansen.

En wat heeft God nog meer voor mij in petto?

Ik denk niet dat je zulke gedachten kunt vermijden, en dat zou je ook niet moeten doen.

Ik kan niet veel meer bedenken over het onderwerp persoonlijke levensstrategie. Misschien was dat te weinig methodologie of zo. Er zijn levensbegeleiders of levenscoaches die je kunt betalen om samen met jou een levensstrategie te ontwikkelen en je daarbij te begeleiden. Dat kost veel geld en ik weet niet of het helpt.

Maar met vrienden praten over wat je wilt, welke dromen je nog hebt en waar je gelooft dat God je naartoe wil brengen, is zeker nuttig.

En vertrouwen in God is belangrijk als basis voor zulke gedachten. Denk aan Hem, wat je ook doet, dan zal Hij je de juiste weg wijzen. En ga niet uit van je eigen wijsheid, maar vertrouw en vrees God (op de juiste manier).

Strategie voor de kerk

Als je aan "strategie" denkt, denk je misschien eerder aan de kerk dan aan je persoonlijke leven. Of je denkt dat strategie helemaal niet past bij de kerk.

We gaan gewoon door, bidden genoeg en dan gaat de kerk de komende 100 jaar zo door.

Dat zou zelfs een strategie zijn. Als we bidden en God maakt ons duidelijk dat het goed is zoals het is, dan zal het werken.

Soms kun je niets bedenken om te veranderen. Misschien lijken dingen een beetje warrig.

In Handelingen 16, 25,26; NL zaten Paulus en Silas in een heel moeilijke situatie. Ze zaten in de gevangenis en waren zelfs onrechtvaardig mishandeld:

25 Rond middernacht waren Paulus en Silas aan het bidden en loofden God met liederen. De andere gevangenen luisterden naar hen. 26 Plotseling was er een hevige aardbeving en de gevangenis schudde op zijn grondvesten. Alle poorten sprongen open en de ketenen van alle gevangenen vielen af!

Ze baden en zongen liederen om God te loven. We weten niet of ze voor deze aardbeving hebben gebeden. We weten ook niet of ze de lofliederen alleen voor zichzelf zongen of dat ze ze opzettelijk zongen voor hun medegevangenen, in de trant van: "God is zo groot, iedereen zou het moeten horen."

De uiterlijke situatie lijkt vertroebeld, omdat je meestal niet uit de gevangenis komt. Maar Paulus en Silas hadden de anderen in gedachten die zich ook in dezelfde situatie bevonden. En God veranderde de situatie fundamenteel. Als gevolg daarvan komen de gevangenisdirecteur en zijn familie tot geloof en zijn eerste zichtbare verandering in zijn leven is dat hij de wonden van Paulus en Silas behandelt.

Bidden en wachten is dus niet per se de slechtste strategie. Maar bidden we er ook voor dat de muren van onze verwarde situatie naar beneden vallen?

Eigenlijk stellen we ons strategie voor als iets meer dan dat. In de Bijbel, vooral in de tijd van de apostelen, vinden we hier ook hints naar.

Handelingen 13:2 (Nieuwe Testament) beschrijft het begin van de eerste reis van de apostelen:

2 Op een dag, terwijl de gemeente de Heer diende met bidden en vasten, zei de Heilige Geest: "Geef Barnabas en Saul aan mij vrij voor de taak waartoe ik hen geroepen heb."3 Dus na verder vasten en bidden werden hun beiden de handen opgelegd en werden ze weggezonden.

De Heilige Geest begint hier de eerste zendingsreis. De kerk had in die tijd nog geen strategie om Europa te evangeliseren. Het zou waarschijnlijk niet in hen opgekomen zijn om hun meest effectieve werkers uit te zenden.

Een interessant detail hier is dat in deze vertaling de kerk de Heer dient met bidden en vasten. Andere vertalingen zeggen dat het alleen de profeten en leraren van de kerk zijn die bidden en vasten, of aanbidden en vasten. Blijkbaar kan dat hier niet zo duidelijk vertaald worden.

Maar het maakt niet uit, de zendingsreis is geïnitieerd door de Heilige Geest, je zou misschien kunnen zeggen dat de strategie om de wereld te evangeliseren geïnitieerd is door de Heilige Geest.

Op de tweede zendingsreis zijn Paulus en Barnabas bezorgd. Ze willen de kerken die ze gesticht hebben terugzien, ze bedenken welke mensen ze mee willen nemen. Er staat niet expliciet dat één van hen bijvoorbeeld een visioen had waarin de Heilige Geest hem zei: "Ga op weg!"

Nee, ze denken erover na, wisselen ideeën uit, zeker vergezeld van gebed, en nemen een besluit.

Maar Paulus en Barnabas waren het niet met elkaar eens, ze botsten en gingen uit elkaar. Maar ondanks alle ruzies gingen ze verstandig uit elkaar. Barnabas reisde naar Cyprus, waar ze eerder samen waren geweest, en Paulus reisde naar het noorden, door wat nu Turkije is.

Ik weet niet waarom deze ruzie moest gebeuren, maar het laat ons zien dat we het ook oneens kunnen zijn over zaken die te maken hebben met kerkenwerk en het werk in het koninkrijk van God in het algemeen, en dat we soms controversiële discussies zullen hebben.

Interessant is dat Paulus blijkbaar ook een soort strategie had voor zijn tweede zendingsreis (Handelingen 16: 6-10; Nieuwe Testament):

Paulus en zijn metgezellen reisden nu door het deel van Frygië dat bij de provincie Galatië hoorde. Eigenlijk waren ze van plan geweest om de boodschap van 'God' in de provincie Asia te verkondigen, maar de Heilige Geest had hen daarvan weerhouden. 7 Toen ze Mysië naderden, probeerden ze door te reizen naar Bithynië, maar de Geest van Jezus stond ook dat niet toe. 8 Dus reisden ze zonder te stoppen door Mysië tot ze bij de havenstad Troas kwamen. 9 Daar kreeg Paulus 's nachts een visioen. Hij zag een Macedoniër 'voor zich staan' die hem vroeg: "Kom naar Macedonië en help ons!" 10 Daarop gingen we meteen op zoek naar een mogelijkheid om naar Macedonië over te steken, want we waren ervan overtuigd dat God zelf ons 'door dit visioen' had geroepen om het evangelie naar de mensen daar te brengen.

Paulus was met zijn team op reis in Klein-Azië, het huidige Turkije, en het was vanuit zijn oogpunt zeker een verstandige strategie om daar overal het evangelie te verkondigen.

Maar God had een groter doel: een nieuw continent, Europa, moest het evangelie leren kennen.

En Paulus en zijn team stonden hiervoor open. Hij veranderde zijn strategie, stapte misschien zelfs een beetje uit zijn comfortzone en sloeg een compleet nieuwe weg in.

We weten wat de langetermijngevolgen van dit alles waren.

En hoe doen we dat hier?

Paulus werkte zeker niet met kaarten, mindmaps, kaarten en stippen op de kaarten. Zulke hulpmiddelen bestonden toen nog niet, en kaarten waren waarschijnlijk erg zeldzaam en erg duur.

Als we aan strategie denken, denken we vaak aan zulke bijeenkomsten en hebben we vaak het gevoel dat er op de een of andere manier niets uit voortkomt.

Paulus ging erop uit, dacht erover na en liet zich aan de andere kant steeds weer leiden.

Ik denk dat het belangrijk is om na te denken over het grote geheel, ook al vind ik de weg van het grote geheel naar de dagelijkse praktijk vaak moeilijk. Hoe combineer je praktijk en strategie?

Ik denk al een tijdje na over dergelijke vragen in verband met de gemeente. Hebben we een nieuwe strategie nodig voor onze gemeente? En zo ja, hoe zou die eruit moeten zien? Neem het met je mee, bid voor God om iets te initiëren en te laten zien.

Samenvatting

Ik kom aan het einde:

Laten.