Inleiding
(Voer de sketch "Begin bij het begin" uit)
Vandaag wil ik met jullie nadenken over hoe het is om vanaf nul te beginnen, wanneer dat zinvol is en of het wel mogelijk is.
Sommige mensen vragen zich misschien af wat dit met Pasen te maken heeft, want als je aan Pasen denkt, denk je waarschijnlijk aan "Elk jaar opnieuw":
- elk jaar een lang weekend
- elk jaar een preek over de opstanding
- en elk jaar, als je kinderen hebt, het eieren zoeken
Het is elk jaar hetzelfde en dit jaar zal het ook over de opstanding gaan, want het feit van de opstanding is heel belangrijk.
Maar wat heeft de opstanding met ons te maken?
De opstanding in ons leven
Ik wil eerst met jullie kijken naar Johannes 11:17-25 (Nieuwe Testament):
Velen van ons kennen dit verhaal.
Een man genaamd Lazarus, een vriend van Jezus, is gestorven en de passage na deze tekst beschrijft hoe Jezus hem uit de dood doet opstaan.
Jezus zegt hier iets heel interessants over zichzelf:
Allereerst verwijst dit natuurlijk naar het leven na de dood. Hier op aarde zijn we natuurlijk onderworpen aan aardse omstandigheden:
We worden ouder en ons natuurlijke lichaam zal uiteindelijk afsterven en vergaan.
Maar deze lichamelijke dood is slechts een overgang naar de wereld waar Jezus Christus is, als je in hem gelooft. Dus het leven gaat door en je zult niet echt sterven.
Als je zelf ziek bent of aan ouderdom lijdt, lijkt zo'n uitspraak misschien een beetje wereldvreemd, maar het is niettemin waar als je Jezus gelooft.
Maar deze uitspraak verwijst niet alleen naar het leven na de dood.
Ik weet zeker dat deze opstanding al een verschil kan maken in ons leven.
Hoe is het in onze relaties met onze medemensen?
Er is het gezegde "hij stierf voor mij" of, wat minder vaak voorkomt, "ik stierf voor hem".
Als het gaat om relaties met vrienden of collega's, wordt het probleem meestal opgelost door nieuwe vrienden te zoeken of - indien mogelijk - van baan te veranderen.
Het is niet zo gemakkelijk met familieleden.
Hoe ga je er dan mee om?
Was de schets realistisch? Heb jij ook relaties in je leven die beperkt blijven tot Kerstmis of die je helemaal hebt verbroken?
En waarom niet? Er zijn zeker gevallen waarin het verbreken van een relatie het juiste is om te doen, maar de ander gewoon stom en onverdraaglijk is.
Het is gewoon stom dat je in sommige gevallen precies weet dat het verbreken van de relatie niet goed is, dat je precies weet dat het niet goed is zoals het nu is.
Kan er iets aan gedaan worden?
In zulke gevallen is het heel gemakkelijk om te zeggen: Ja, het is alleen de schuld van de ander, net als in de schets, maar daarmee maak je het jezelf misschien iets te gemakkelijk.
Wat heeft dit alles te maken met de wederopstanding?
Jezus zei in het eerder genoemde vers:
Als dit niet alleen geldt voor de aardse dood, maar ook voor ons leven op dit moment, dan is verandering ook mogelijk, dan kunnen jouw en mijn relationele dood overwonnen worden, net als de fysieke dood van Lazarus.
Jezus is de opstanding en het leven, en als dit waar is, dan geldt het ook voor ons dagelijks leven.
Voor deze vergelijking - onze dode relaties en de dood van Lazarus - is het trouwens heel belangrijk dat Lazarus echt uit de dood werd opgewekt.
Helaas zijn er heel wat mensen die zichzelf Christenen noemen, en misschien zelfs Christenen zijn, die niet in de historische realiteit van de wonderen van Jezus geloven.
Ze beschouwen dit als verzonnen verhalen die werden verspreid met de goede bedoeling om de goddelijkheid van Jezus te benadrukken, of sommigen beweren dat dit gewoon een nepdood was.
Maar dan realiseer je je meteen het logische probleem dat ontstaat:
Als Jezus geen echte dode kon opwekken, kan hij ons dan überhaupt wel helpen?
Als dit slechts fictie is, dan hebben we misschien alleen een placebo-god.
Je kent placebo's - medicijnen waarvan het effect gebaseerd is op verbeelding - en hoe goed ze soms werken.
Is God gewoon een denkbeeldige vriend, zoals mijn vriend Harvey in een oude film?
Of bestaat God wel, maar werkt hij alleen op zo'n manier dat hij ons denken alleen een beetje bijstuurt?
Veel mensen kunnen zich gewoonweg niet voorstellen dat God ook invloed kan hebben op de fysica en biologie.
Ik wil graag voorlezen wat Koning David zei in 2 Samuël 22:29-32 (ELB):
"Met mijn God spring ik over een muur."
Kun je dat doen met een denkbeeldige God?
Zit de kracht in ons en hebben we alleen onze denkbeeldige God nodig om die los te laten en dan kunnen we over elke muur springen?
Ik was onlangs op een communicatieseminar en deze zin kwam verschillende keren naar voren, namelijk dat de kracht in mij zit.
Ik geloof dat er veel kracht in ons zit en dat jij en ik veel kunnen doen en bereiken.
Maar laten we onszelf eens vergelijken met kinderen.
Sommige kinderen geloven dat ze alles kunnen en andere dat ze niets kunnen.
Een van de taken van ouders/verzorgers is ervoor te zorgen dat kinderen hun eigen mogelijkheden ontdekken en testen en op een bepaald moment hun grenzen leren herkennen.
Ik heb het niet over disciplinaire grenzen, maar eerder over de grenzen van hun mogelijkheden, die ze helaas op een gegeven moment onder ogen moeten zien, zoals wij allemaal.
Ze moeten deze grenzen zelf ontdekken en als volwassene kun je ook af en toe proberen zo'n grens te overschrijden door gewoon iets heel nieuws te proberen.
En wat als de muur te hoog is voor het kind, maar het er wel overheen moet?
Dan tillen de ouders hem op en is er geen onzichtbare vriend.
Het is hetzelfde met God. Met een placebo God bereiken we natuurlijk de grens waar we ons realiseren dat deze placebo God eigenlijk alleen maar verbeelding is.
Kan een placebo god een rots zijn waarop je kunt vertrouwen?
Ook hier is het duidelijk dat zo'n placebostructuur op een gegeven moment zal instorten.
Jezus zei: Ik ben de opstanding en het leven en zo verlaten we de placebo-God en komen we bij de werkelijk bestaande God en dat is Jezus Christus.
Mensen die met Jezus leven zullen zich zeker gerealiseerd hebben dat God niet alle muren in ons leven afbreekt zodat ons leven een comfortabele wandeling wordt.
Er zijn ook dingen die we niet zullen begrijpen, waarom God een bepaalde muur niet afbreekt en waarom we in sommige situaties in het leven een beetje hulpeloos zijn.
Maar we hebben de zekerheid dat God echt onze rots is en dat Jezus echt is opgestaan, en dat Hij onze levens en relaties nieuw leven kan inblazen en dat ook vaak doet.
Wederopstanding als feit
In deze overwegingen komen we steeds weer tot de conclusie dat het belangrijk is dat de opstanding een historisch feit is.
Er staat ook een heel hoofdstuk in de Bijbel, het 15e hoofdstuk van 1 Korintiërs, dat intensief ingaat op de waarheid van de opstanding.
Andere wonderen daarentegen worden eenvoudigweg beschreven, maar nergens worden redenen gegeven voor de waarheid van deze verslagen.
Ik lees nu 1 Korintiërs 15:12-19; Nieuwe Testament, waar beschreven wordt dat sommigen blijkbaar twijfelden aan de mogelijkheid van een opstanding in het algemeen, een zeer moderne tekst:
Deze tekst is heel duidelijk. Als de opstanding historisch gezien niet echt heeft plaatsgevonden, dan kunnen we allemaal naar huis gaan en de kerk sluiten.
Er zijn heel wat mensen die zichzelf Christenen noemen maar nog steeds niet geloven in de historische authenticiteit van de wederopstanding van Jezus.
Zulke mensen - en ik haal dit heel objectief en zonder arrogantie uit de Bijbeltekst - zijn betreurenswaardig, ze kennen de waarheid niet en hebben alleen maar een placebo God.
De tekst benadrukt op een paar belangrijke punten waarom het belangrijk is dat de opstanding van Christus een historisch feit is.
Als Christus niet is opgestaan, dan is het evangelie zinloos.
Een kernboodschap van het evangelie is dat we na onze dood bij Jezus zullen zijn.
Jezus zegt dit bijvoorbeeld tegen de ene misdadiger aan het kruis (Lucas 23, 40-43).
Bovendien zullen we uiteindelijk herrijzen (Lucas 20:37,38) op een vergelijkbare manier als Jezus, waarnaar wordt verwezen in 1 Korintiërs 15:20 (Nieuwe Testament):
Christus is opgestaan uit de dood! Hij is de eerste die God uit de dood heeft opgewekt en zijn opstanding geeft ons de garantie dat degenen die in geloof in Hem zijn gestorven ook uit de dood zullen opstaan.
Als er geen opstanding was en is, dan zal dat niet gebeuren en dan zouden we kunnen leven zoals Paulus zo metaforisch zegt in 1 Korintiërs 15:32b:
Als Christus niet is opgestaan, dan zijn wij valse getuigen.
Ik heb vaak gehoord dat het niet uitmaakt wat je gelooft, het belangrijkste is dat je iets gelooft.
Ik was eens geïnteresseerd in welke verklaringen er te vinden zijn over de opstanding en deed wat zoekwerk op het internet.
Er zijn veel publicaties die de opstanding als waarheid proberen te rechtvaardigen, en deze publicaties komen grotendeels uit de vrij-kerkelijke hoek.
Katholieke en protestantse publicaties gebruiken dit argument ook.
Toen vond ik een interessante uitspraak in een interview met een evangelische professor over de opstanding:
"De Noord-Elbische bisschop Hans Christian Knuth waarschuwde bijvoorbeeld tegen pogingen om het Paasgebeuren met bewijzen te verklaren. Pasen vertelt niet het verhaal van de reanimatie van een dood lichaam."
Daar spitste ik mijn oren van en ik probeerde de originele bron voor deze uitspraak te vinden, maar die kon ik niet vinden en dus weet ik niet echt wat deze bisschop bedoelde. Ik heb geprobeerd hem te bellen, maar ik kreeg hem zaterdag niet te pakken.
Afgezien van een paar namen uit het verleden, zoals Bultmann, heb ik nauwelijks een actieve pastor, bisschop of professor in de theologie gevonden die twijfelt aan de historiciteit van de opstanding.
De historische authenticiteit van Jezus' wonderen wordt door veel kerkmensen in twijfel getrokken, vooral in de protestantse kerk (zoals de opstanding van Lazarus), maar de meeste mensen lijken niet de moed te hebben om de opstanding aan te pakken.
Misschien wordt vers 15 uit 1 Korintiërs 15 door velen toch serieus genomen (NGÜ):
We zijn dan valse getuigen omdat we over iets over God hebben getuigd dat niet waar is. We hebben getuigd dat Hij Christus heeft opgewekt; maar als het waar is dat doden niet worden opgewekt, dan heeft Hij dat niet gedaan.
In dat geval zouden we leugenaars zijn en niemand van ons wil dat zijn.
Als Christus niet is opgestaan, dan rust onze schuld nog steeds op ons.
Dit is wat er staat in vers 17 (Nieuwe Testament):
En als Christus niet is opgestaan, is je geloof een illusie; de schuld die je door je zonden over jezelf hebt afgeroepen, rust dan nog steeds op je.
In het Avondmaal herinnerden we ons opnieuw dat Jezus onze schuld van ons heeft afgenomen en ook dat zou slechts een dood, nutteloos ritueel zijn als Jezus niet echt uit de dood was opgestaan.
Hij is waarlijk opgestaan
Maar Jezus is echt opgestaan uit de dood, dat is waar.
Natuurlijk moeten we de moeilijkheden weer onder ogen zien - ook volgende week - en als we dode relaties hebben die nieuw leven ingeblazen moeten worden, dan kunnen we ons tot de Opgestane wenden.
Deze hoop reikt verder dan dit leven en alle muren en moeilijkheden in dit leven verbleken misschien een beetje in vergelijking met deze hoop.
Deze hoop, deze zekerheid is het fundament van elk christelijk leven, want - ik herhaal vers 20 (Nieuwe Testament):
Christus is opgestaan uit de dood! Hij is de eerste die God uit de dood heeft opgewekt en zijn opstanding geeft ons de garantie dat degenen die in geloof in Hem zijn gestorven ook uit de dood zullen opstaan.
AMEN