Wachten

Kerkdienst, Peter Schütt, 2018-12-16, Evangelische Freie Kirche Leichlingen, meer...

Inleiding

Het is Advent en elk jaar horen we er wel iets over. Weet je, "Advent" betekent aankomst.

Een aankomst heeft altijd twee kanten: Een die aankomt en een die wacht.

En nu we het toch over "wachten" hebben, de uitdrukking "Wachten op Godot", een toneelstuk van Samuel Beckett, komt heel vaak voor. Ik denk dat iedereen de uitdrukking "Wachten op Godot" kent, maar bijna niemand heeft het toneelstuk gezien.

Ik heb ooit een productie bekeken op een bekend videoportaal, maar ik vond het nogal saai en de geadverteerde duur van 2 uur in combinatie met mijn beperkte levensduur zorgde ervoor dat ik het experiment snel staakte. Ik vond een commentaar onder de video over deze productie amusant:

"Ik zie nog liever een beschuit beschimmelen."

Ik vond toen een korte versie die zeven minuten duurde en gespeeld werd met Playmobil figuurtjes. Dat was genoeg voor mij om een overzicht te krijgen.

"Wachten op Godot" is een uitdrukking die verwijst naar de dwang om lang, zinloos en tevergeefs te wachten.

Maar wachten hoeft niet altijd zo te zijn en hier en daar in de Bijbel vinden we mensen die ergens op wachtten of zelfs moesten wachten. En ik wil er vandaag graag een paar met jullie bekijken.

Abram

Laten we beginnen met Abraham of Abram, zoals hij aanvankelijk werd genoemd (Genesis 12:1-4; NL):

1 Toen gebood de Heer Abram: "Verlaat je vaderland, je familie en je vaders familie en ga naar het land dat ik je zal wijzen. 2 Er zal een groot volk uit je voortkomen. Ik zal je zegenen en je zult in de hele wereld bekend zijn. Ik zal jullie tot een zegen voor anderen maken. 3 Wie jullie zegent, zal ik zegenen. Wie jullie vervloekt, zal ik vervloeken. Alle volken op aarde zullen door jou gezegend worden." 4 Abram vertrok zoals de Heer hem had opgedragen. En Lot ging met hem mee. Abram was 75 jaar oud toen hij uit Haran vertrok.

Met zijn 75 jaar was hij niet meer de jongste. Er moet wel bij gezegd worden dat mensen toen ouder werden dan nu. Hij was dus waarschijnlijk wat fitter dan de gemiddelde 75-jarige van nu.

Hij vertrekt met zijn vrouw, de familie van zijn neef en al zijn bezittingen en wacht om de vader van een grote natie te worden.

Eenmaal in Kanaän breidt God de belofte uit dat hij niet alleen nakomelingen zal hebben, maar dat de nakomelingen ook het land zullen krijgen (Genesis 12:7). Hij moet als nomade in tenten hebben geleefd en door Kanaän hebben gereisd. Hij maakt veel dingen mee. Op een gegeven moment verhuizen ze naar Egypte, waar hij in de problemen komt. Dan scheidt hij van zijn neef Lot omdat ze allebei gewoon te rijk waren. Dan trekt hij ten strijde en wint (Genesis 14). Hij ontmoet een hogepriester van de Heer, Melchisedek genaamd. Hij heeft dus een vol leven.

Maar hij wordt steeds ouder en heeft nog steeds geen kind. Zijn vrouw Sarai lijkt onvruchtbaar te zijn. De tijd glipt door hun beide vingers.

Abram was al 85 en Sarai kwam op het idee dat Abram met haar dienstmeid Hagar naar bed moest gaan zodat zij een kind kon krijgen. Het werkt, maar de zwangere Hagar kijkt nu zo neerbuigend naar haar onvruchtbare meesteres dat ze haar zo slecht behandelt dat Hagar vlucht.

Het hele verhaal was eigenlijk een stom idee, maar God ontmoet Hagar, dus kwam ze terug.

Abram was nu 99 en Sarai 89 en God vernieuwt en verlengt zijn belofte. Abram wordt nu Abraham genoemd, de vader van vele volken. Bovendien komt er een eeuwig verbond tussen Abrahams nakomelingen en God. En Sarai wordt Sarah ("prinses") genoemd en zij moet een kind baren. Op die leeftijd was seksuele gemeenschap al heel ongewoon, laat staan conceptie en geboorte.

En toen in (Genesis 21:1 e.v.) kreeg Sarah echt een zoon, Isaak.

Ze moesten 25 jaar wachten op de vervulling van Gods belofte. En deze 25 jaar vielen in een tijd waarin, vanuit menselijk perspectief, de kans op het krijgen van kinderen afnam.

Ze hadden al een vol leven en hadden God keer op keer ontmoet, maar het eigenlijke verlangen, de beslissende belofte waar ze op wachtten, werd lange tijd niet vervuld.

Abraham werd een "vriend van God" genoemd (Jakobus 2:23) en leefde zijn leven met God op deze manier. Soms leed hij zeker onder het feit dat zijn vrouw, ondanks lang wachten, geen kinderen kreeg, ook al had God hem er een paar beloofd, en daarom kreeg hij ook een relatie met Hagar. Abraham was dus niet zonder fouten. Maar hij was er zeker van dat God het goed met hem voorhad en dat was belangrijker voor hem dan de vervulling van de belofte.

Na de dood van Sarah trouwde Abraham zelfs op hoge leeftijd opnieuw en verwekte nog eens 6 zonen, die de stamouders van naties werden. Hij werd dus eigenlijk de vader van vele naties.

Jacob

Laten we naar een ander voorbeeld uit de Bijbel gaan. Abraham had een kleinzoon, Jakob, en hij had een moeilijke jeugd. Als jonge man beroofde hij zijn broer Esau van zijn erfenis en omdat zijn moeder bang was dat Esau wraak zou nemen, haalde ze haar man over om Jakob weg te sturen om bij zijn oom Laban te gaan wonen.

Hij komt daar aan en kan goed met hem opschieten (Genesis 29:14-20; NL):

14 Toen zei Laban tegen hem: "Ja, jij bent echt mijn vlees en bloed." Jakob was nu een maand bij hem, 15 toen Laban tegen hem zei: "Je zult niet voor niets voor mij werken, alleen omdat je mijn neef bent. Wat wil je als loon?" 16 Laban had nu twee dochters. De oudste heette Lea, de jongste Rachel. 17 Lea had uitdrukkingsloze ogen, Rachel had een prachtig figuur en een mooi gezicht. 18 Jakob hield van Rachel en zei daarom: "Geef mij Rachel, je jongere dochter, als mijn vrouw. In ruil daarvoor zal ik zeven jaar bij je werken." 19 Laban antwoordde: "Het is beter dat ik haar aan jou geef dan aan een vreemdeling. Blijf dus bij mij." 20 Jakob werkte dus zeven jaar lang voor Rachel, en omdat hij van haar hield, leek die tijd voor hem maar een paar dagen.

Zeven jaar wachten op een vrouw is moeilijk. Wie wacht er tegenwoordig nog zeven jaar! Maar omdat hij van haar hield, leek de tijd maar een paar dagen.

Ik vind deze uitspraak interessant. Is het makkelijker om te wachten als je weet waar je op wacht? Als je ergens naar uitkijkt?

Laten we het wachten van Abraham en Jakob eens kort vergelijken. Abraham had een "ooit"-belofte die niet zo gemakkelijk te rijmen was met de realiteit van zijn leven. Hij en zijn vrouw werden steeds ouder.

Voor Jakob was het gemakkelijker om te wachten, tenminste tot nu toe, omdat hij de vaste belofte had dat hij na zeven jaar zijn vrouw zou krijgen.

Maar ongeduld was voor geen van beiden een optie.

Ik wil graag naar een ander voorbeeld kijken, Kaleb.

Caleb

Een paar generaties na Jakob was het volk Israël nu in Egypte aangeland en zou door God teruggeleid worden naar Kanaän, het Beloofde Land. Toen ze hun kamp opsloegen aan de grens van Kanaän, werden 12 verspieders, van wie Kaleb er één was, uitgekozen om het land te zien.

Toen ze terugkeerden, gaven ze het volgende verslag (Numeri 13:27-32; NL):

27 Hun verslag luidde als volgt: "Wij zijn in het land gekomen waarheen u ons hebt gezonden. Voorwaar, er vloeit melk en honing, en dit is de vrucht die er groeit. 28 Maar de mensen die er wonen zijn sterk, en hun steden zijn zeer groot en goed versterkt; we hebben er zelfs de Anakieten gezien. 29 De Amalekieten wonen in de Negev, en de Hettieten, Jebusieten en Amorieten in de bergen. De Kanaänieten wonen aan de Middellandse Zeekust en in de Jordaanvallei." 30 Maar Kaleb moedigde de Israëlieten die tegen Mozes waren aan: "Laten we meteen op weg gaan en het land innemen, want we kunnen het zeker veroveren!" riep hij. 31 Maar de andere verspieders maakten bezwaar: "We kunnen niet tegen hen ten strijde trekken, want zij zijn sterker dan wij." 32 En zij stelden het land dat zij verkend hadden negatief aan de Israëlieten voor: "Het land dat wij doorkruist hebben om te verkennen, verslindt zijn inwoners. De mensen die we daar gezien hebben zijn heel groot.

Als gevolg daarvan begint het volk te weeklagen en wil het terug naar Egypte (Numeri 14:6-10; NL).

6 Twee van de verspieders - Jozua, zoon van Nun, en Kaleb, zoon van Jefunne - scheurden hun kleren 7 en zeiden tegen de Israëlieten: "Het land waar we doorheen gereisd en gespied zijn, is heel goed. 8 En als de Heer ons welgezind is, zal Hij ons in dit land brengen en het aan ons geven: Het is een land dat vloeit van melk en honing. 9 Maar kom niet in opstand tegen de Heer en wees niet bang voor de inwoners van het land. Zij zullen een gemakkelijke prooi voor ons zijn! Zij hebben geen bescherming, maar de Heer is met ons! Wees dus niet bang voor hen!" 10 De hele gemeenschap wilde Jozua en Kaleb stenigen. Maar toen verscheen de heerlijkheid van de Heer aan alle Israëlieten bij de tent van God.

Het verhaal eindigt dan met de mopperende volwassenen die het Beloofde Land niet in mogen, maar alleen hun kinderen, met twee uitzonderingen (Numeri 14:29, 30; NL):

29. Jullie zullen allemaal hier in de woestijn sterven! Omdat jullie tegen mij in opstand zijn gekomen, zal niemand van jullie die 20 jaar of ouder is en is opgeroepen 30 voet zetten in het land dat ik jullie met een eed heb beloofd. Alleen Kaleb, de zoon van Jefunne, en Jozua, de zoon van Nun, zijn vrijgesteld.

En het zal 40 jaar duren voordat ze het beloofde land bereiken.

Kaleb moet dus minstens 40 jaar wachten. Wie wacht er nu 40 jaar op de vervulling van een belofte?

Maar het zal vervuld worden (Jozua 14:6-11; NL):

6 De mannen van de stam Juda kwamen bij Jozua in Gilgal. Kaleb, de zoon van Jefunne, de Kenaziet, zei tegen Jozua: "Denk aan wat de Heer tegen Mozes, de man Gods, over jou en mij gezegd heeft in Kadesbarnea. 7 Ik was 40 jaar oud toen Mozes, de knecht van de Heer, mij vanuit Kadesbarnea uitzond om het land te verkennen. Ik keerde terug en gaf hem met volle overtuiging een gunstig verslag, 8 maar mijn broers die met mij waren meegegaan, maakten het volk bang en ontmoedigden hen. Ik van mijn kant volgde de Heer, mijn God, volledig. 9 Daarom beloofde Mozes mij toen met een eed: 'Het land dat je bent binnengegaan, zal voor altijd het erfdeel van je familie zijn, want je hebt de Heer, mijn God, volledig gevolgd. 10 De Heer heeft mij tot nu toe in leven gehouden, zoals Hij beloofd had. Hij gaf Mozes deze belofte voor mij 45 jaar geleden tijdens Israëls zwerftocht door de woestijn. Vandaag ben ik 85. 11 Ik ben nog net zo sterk als toen Mozes mij op verkenningstocht stuurde, en ik ben nog net zo energiek en net zo goed in vechten als toen.

Kaleb moest zelfs 45 jaar wachten. Op 85-jarige leeftijd eiste hij de belofte van toen op en God zorgde ervoor dat hij nog steeds in staat was om dat te doen.

In de tijd van Kaleb werden mensen niet zo oud, 85 was eerder zeldzaam.

En ik denk dat de meeste mensen zich vandaag de dag bedrogen zouden voelen als ze 45 jaar op iets zouden moeten wachten en het pas op hun 85e zouden krijgen. Op je 85e heb je er niets meer van over. Je zeurt over kwaaltjes en praat alleen nog maar over het verleden en je wilt geen veranderingen meer.

Maar het kwam Kaleb goed uit en hij leek er naar uit te kijken om zijn beloofde land in te nemen.

Ik geloof dat God ons wachten geschikt maakt voor ons. Dit staat in algemene termen in 1 Korintiërs 10:13; NL:

13 Vergeet niet dat de beproevingen die jullie doormaken dezelfde zijn als die waar alle mensen mee te maken krijgen. Maar God is trouw. Hij zal de beproeving niet zo sterk laten worden dat je er niet meer tegen bestand bent. Als je op de proef wordt gesteld, zal hij je een manier tonen om ondanks die beproeving stand te houden.

Andere vertalingen schrijven hier dat we het kunnen verdragen.

God belast ons niet met meer dan we kunnen dragen. Dit is wat er gebeurde met Abraham, Jakob en Kaleb, en deze drie zijn slechts een kleine selectie van mensen die met God reisden.

Waar wachten we nog op?

Ten eerste wachten we op Kerstmis, wat altijd zo'n verrassing is. Heb je alles al besteld of - natuurlijk - zelf gemaakt?

Maar waar wachten we eigenlijk op in het leven?

Toen ik een jonge man was, wachtte ik op de juiste vrouw. Ik wilde een gelovige vrouw en sloot daarom mijn hart voor ongelovigen. Dat werkte op de een of andere manier. Maar ik was de twintig al gepasseerd en er was er nog steeds geen.

Hier en daar zei een oudere dame in onze gemeenschap: "Hij zal er nooit een vinden zoals hij rondloopt. En toen was er opeens een.

Waar wacht je nog op? Op het einde van school, opleiding, op de kinderen die eindelijk verhuizen? Ik ben zelf pas op mijn 29e verhuisd, dus ik voel me niet zo gerechtigd om aan te dringen.

Ik heb persoonlijk geen concrete belofte van God ontvangen voor een speciale gebeurtenis, zoals Abraham nu bijvoorbeeld.

Aan de andere kant wachten christenen op de terugkeer van de Heer. Maar in hoeverre beïnvloedt deze verwachting het dagelijks leven?

Ik ben nu op vakantie en ben bezig met het opruimen van mijn doe-het-zelf-werkplaats. Het eerste wat ik heb gedaan is een nieuwe werkbank bouwen. Het was leuk, maar ook erg vermoeiend.

Als meneer volgende week terugkomt, dan had ik het zonder kunnen doen. Aan de andere kant, als hij pas over twee jaar terugkomt, dan heb ik in ieder geval twee jaar lang een opgeruimde werkplaats, wat mijn leven gemakkelijker zal maken.

Misschien is de term "wachten" niet voldoende. Misschien is het beter om te spreken van "verwachten".

Wat verwachten we? Wat verwachten wij? Abraham verwachtte het beloofde kind niet altijd echt, maar hij verwachtte God wel; hij werd tenslotte Gods vriend genoemd.

Jacob werkte zeven jaar in afwachting van zijn vrouw, maar het leek maar heel kort voor hem omdat hij uitkeek naar de finish.

En Kaleb wachtte niet alleen zijn tijd af, hij leefde in afwachting van het beloofde Beloofde Land.

Wat verwachten we? Is de wederkomst van Jezus Christus gewoon iets waarvan we geloven dat het waar is? Of is het iets dat impact heeft? Verwachten we dat Jezus iets met onze kerk doet? Dat als we het hem vragen, hij iets met ons wil doen en iets in ons wil veranderen?

Kunnen wij, net als Abraham, leven als vrienden van God en zulke wachttijden goed doorstaan?

En geloven we, net als Kaleb, dat God zijn beloften vervult, zelfs als dat lang duurt?

Samenvatting

Aankomst houdt ook in dat er iemand op wacht.
Abraham leefde met God, maar hij moest 25 jaar wachten op de vervulling van de belofte en geloofde er zelf soms niet meer echt in.
Jakob moest zeven jaar werken en wachten, en dat leek hem kort omdat hij van Rachel hield.
Kaleb was trouw aan God en werd hiervoor beloond ondanks een lange wachttijd.
Waar wachten we op? Wat verwachten we? Verwachten we dat Jezus iets doet met onze kerk? Dat als we het hem vragen, hij iets met ons en in ons wil doen, om iets te veranderen?